W jakiej sytuacji można zerwać ugodę

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Ugoda sądowa dotyczy bezpośrednio przedmiotu procesu. Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Skutki ugody sądowej są dwojakiego rodzaju. Z jednej strony ma ona charakter czynności procesowej. Zawarcie ugody powoduje bowiem skutek w postaci zakończenia postępowania. Sąd wydaje wówczas postanowienie o umorzeniu postępowania. Z drugiej zaś strony ugoda ma charakter czynności prawnej - stanowi zgodne oświadczenie woli jej stron. W przypadku zawarcia ugody i wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu postępowania pracownik ma możliwość zaskarżenia tego postanowienia zażaleniem (zażalenie na postanowienia sądu rejonowego rozpoznaje sąd okręgowy, a na postanowienia sądu okręgowego działającego jako sąd I instancji - sąd apelacyjny). W przypadku wydania przez sąd postanowienia na rozprawie zażalenie może zostać złożone w dwojaki sposób. Pierwszy sposób - strona może w terminie siedmiu dni od ogłoszenia postanowienia na rozprawie złożyć do sądu pisemny wniosek o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem, a następnie w terminie siedmiu dni liczonych od doręczenia stronie postanowienia z uzasadnieniem złożyć zażalenie do sądu, który wydał to postanowienie. Drugi sposób - strona nie składa wniosku o doręczenie uzasadnienia postanowienia i wówczas w terminie siedmiu dni liczonych od ogłoszenia postanowienia na rozprawie wnosi zażalenie do sądu, który wydał to postanowienie. Należy pamiętać, że zażalenie składa się za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżone postanowienie.

Skoro ugoda stanowi zgodne oświadczenie woli stron, to może być również dotknięta wadami, o których mowa w art. 82 - 88 k.c. Wadami tymi mogą być złożenie oświadczenia w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, w szczególności z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych, złożenie oświadczenia drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru, błąd (musi on dotyczyć stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie powstałyby, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy), podstęp, bezprawna groźba. Wada w postaci braku świadomości lub złożenie oświadczenia dla pozoru powoduje, że ugoda jest nieważna z mocy prawa. W przypadku pozostałych wad strona może uchylić się od skutków prawnych wadliwie zawartej ugody. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu - z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby - z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał. Nie stanowi natomiast wady oświadczenia woli zawartego w ugodzie samo późniejsze - po zawarciu ugody - przekonanie, że ugoda jest dla strony niekorzystna.

Art. 82 - 88, art. 917, art. 918 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).