Czy pracodawca odpowie za pomoc w unikaniu komorniczych egzekucji

Tak. Pracodawca, który poprzez niewypełnienie lub niewłaściwe wypełnienie obowiązków związanych z dokonywaniem potrąceń w powoduje szkodę u wierzyciela, zobowiązany jest do jej naprawienia. Warunkiem odpowiedzialności pracodawcy jest w takiej sytuacji wykazanie przez wierzyciela adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zaniedbaniami pracodawcy a powstaniem szkody. Wysokość odszkodowania określa wierzyciel, on też musi udowodnić, że wskutek zawinionych działań pracodawcy poniósł szkodę. Najczęściej wystąpi ona wtedy, gdy w wyniku uchybień pracodawcy egzekucja okaże się częściowo lub całkowicie bezskuteczna. Szkodę wywołać może również opóźnione wyegzekwowanie świadczeń przez wierzyciela z powodu działań pracodawcy, naruszenie przez pracodawcę obowiązków informacyjnych wobec komornika lub jakiekolwiek inne uchybienie powinności wynikających z zajęcia wynagrodzenia. Natomiast szkoda zwykle nie wystąpi wtedy, gdy pomimo niewłaściwego wypełnienia obowiązków przez pracodawcę skuteczny okaże się inny sposób egzekucji, np. z rachunku bankowego.

Pracodawca decydujący się na naruszanie obowiązków związanych z dokonywaniem potrąceń bądź w inny sposób udaremniający egzekucję prowadzoną przeciwko pracownikowi liczyć się musi z tym, że nie zawsze wysokość szkody, która powstanie u wierzyciela, stanowić będzie równowartość kwot, które powinien potrącić. Jeśli istnieje adekwatny związek przyczynowo-skutkowy, szkoda może być znaczenie wyższa niż egzekwowana kwota. W omawianym przypadku roszczenie wierzyciela o zapłatę kwoty 20 tys. zł wobec pracodawcy okaże się zasadne, jeśli po pierwsze uda się mu wykazać, że na wypełnienie swego zobowiązania nie miał innych środków niż te, które miał uzyskać w wyniku egzekucji. A po drugie, że mógłby uniknąć kary umownej gdyby pracodawca w porozumieniu z pracownikiem nie wprowadzili w błąd komornika (zawierając pozorny aneks do umowy o pracę), a potrącenia dokonywane w prawidłowej wysokości wystarczyłyby na zaspokojenie zobowiązania wierzyciela i uniknięcie kary umownej. Dodać również należy, że wskutek nieprawidłowego wykonania obowiązków przez pracodawcę nie staje się on dłużnikiem w miejsce pracownika, tylko odpowiada za szkodę wobec wierzyciela. Przykładowo, jeśli pracodawca przekazał pracownikowi, a nie komornikowi zajęte na poczet alimentów wynagrodzenie, nie znaczy to, że to on staje się zobowiązany do zapłacenia tych alimentów (postanowienie SN z 24 września 1982 r., I CO 10/82, LEX nr 8467). Na zakończenie wskazać należy, że oprócz odszkodowania na rzecz wierzyciela za naruszenie obowiązków informacyjnych wobec komornika organ ten może nałożyć na pracodawcę lub odpowiedzialnego za to naruszenie pracownika grzywnę w kwocie 500 zł (od 3 maja 2012 r. - 2000 zł).

@RY1@i02/2012/018/i02.2012.018.21700080e.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 415 i 416 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 886 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).