Koszty zażalenia nie do zaskarżenia

Postanowienia sądu II instancji o kosztach postępowania zażaleniowego zaskarżyć już nie można - uchwalił Sąd Najwyższy.

Zagadnienie powstało na kanwie sprawy o zapłatę i rozstrzygnięcia co do kosztów sądowych. Postanowienie w tym zakresie zostało zaskarżone przez powoda, którego w procesie reprezentował przyznany z urzędu radca prawny. W efekcie sąd okręgowy zmienił je i w miejsce zasądzonej początkowo kwoty 3,5 tys. zł zasądził tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 4,4 tys. zł, a także przyznał od pozwanego na rzecz powoda kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Powód uważał jednak, że to za mało, i zażądał jeszcze kwoty 15 zł zwrotu kosztów tego postępowania. Sąd okręgowy rozpoznając to zażalenie, nabrał wątpliwości co do jego dopuszczalności. Wskazał na art. 394² par. 1 kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z nim na postanowienia sądu II instancji, których przedmiotem są oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, zwrot kosztów procesu, skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu I instancji.

Wykładnia tego przepisu - zdaniem sądu - nie pozostawia więc wątpliwości co do zaskarżalności rozstrzygnięć w przedmiocie kosztów procesu za instancję odwoławczą zapadłych w wyniku rozpoznania apelacji bądź postanowień co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym. Nie jest jednak jasne, z uwagi na wyłączenie zawarte w części końcowej przepisu, czy przepis ten dopuszcza zaskarżalność orzeczeń w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego. Takie więc zagadnienie sąd okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu.

W uzasadnieniu wskazał, że z jednej strony można twierdzić, że orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego jest postanowieniem wydanym w wyniku rozpoznania tego środka na postanowienie sądu I instancji. Konieczność rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego jest bowiem następstwem rozpoznania zażalenia, a w wypadku strony działającej przez pełnomocnika - dodatkowo sformułowania stosownego wniosku. Ponadto sąd II instancji nie w każdej sytuacji rozstrzyga o tym, ponieważ nie jest to wymagane, jeśli zażalenie dotyczy kwestii wpadkowych rozstrzyganych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, ponieważ nie wiadomo, jakim ostatecznie wynikiem sprawa się zakończy.

Z drugiej strony, można równie dobrze bronić tezy, że postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na orzeczenie sądu I instancji to tylko ta część, która odnosi się stricte do przedmiotu zaskarżenia, a więc oddalająca zażalenie lub zmieniająca postanowienie. W tym ujęciu takie orzeczenie można uznać za wydane nie w wyniku, a jedynie w związku z rozpoznaniem zażalenia.

Sąd Najwyższy uznał zgodnie z tym pierwszym poglądem, że na postanowienie sądu II instancji w przedmiocie orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego zażalenie już nie przysługuje.

Ważne

Postanowieniem, które sąd II instancji wydaje w wyniku zażalenia na orzeczenie I instancji, jest tylko ta jego część, która odnosi się stricte do przedmiotu zaskarżenia

Ewa Maria Radlińska

ewa.radlinska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2013 r., sygn. akt III CZP 61/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia