Za dużo swobody przy likwidacji fundacji

O przeznaczeniu majątku likwidowanej fundacji decyduje jej statut. A przepisy ustawy o fundacjach (Dz.U. z 1991 r. nr 46, poz. 203 z późn. zm. - dalej u.o.f.) pozostawiają w tej kwestii władzom fundacji na zbyt dużo swobody. Może więc dochodzić do nadużyć. Tak uważa posłanka Małgorzata Niemczyk, która skierowała w tej sprawie interpelację do Ministerstwa Sprawiedliwości. W odpowiedzi MS twierdzi jednak, że obecne przepisy w sposób wystarczający zabezpieczają majątek likwidowanej fundacji.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.o.f. jeżeli w statucie określi się przeznaczenie środków majątkowych fundacji po jej likwidacji, powinny być one przeznaczone na cele, dla realizacji których powołana została fundacja.

- Nietrudno wyobrazić sobie sytuację, w której poprzez odpowiednie postanowienia statutowe majątek fundacji mógłby być z niej wyprowadzony i wykorzystany na cele sprzeczne z intencjami darczyńców - podnosiła posłanka.

Jej zdaniem w celu uniknięcia nieprawidłowości powinno się wprowadzić zasadę, aby w każdym przypadku to sąd decydował o przeznaczeniu środków majątkowych fundacji po jej likwidacji (dziś tak jest, gdy statut w tej kwestii milczy).

Pomysł ten nie uzyskał jednak akceptacji przedstawiciela resortu.

- Majątek i środki finansowe fundacji po jej likwidacji nie mogą być przeznaczone na dowolne cele. Artykuł 5 ust. 1 ustawy expressis verbis stanowi, że muszą to być cele określone w art. 1 u.o.f., tj. cele społeczne lub gospodarczo użyteczne służące realizacji podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej - wyjaśnił Michał Królikowski, wiceminister sprawiedliwości.

Przypomniał też, że na gruncie obowiązującego prawa nie jest możliwe zamieszczenie w statucie fundacji zapisu, zgodnie z którym majątek i środki finansowe fundacji po jej likwidacji zostaną np. zwrócone fundatorowi lub osobie trzeciej.

- Fundacja, która w swoim statucie zamieściła taki zapis, nie zostanie wpisana przez sąd do Krajowego Rejestru Sądowego, a zatem nie nabędzie osobowości prawnej i tym samym możliwości zaciągania zobowiązań i nabywania praw - akcentował wiceminister.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl