Wyrok karny nie przesądza o szkodzie

Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Ale nie znaczy to, że jest on pozbawiony możliwości ustalenia wysokości szkody - orzekł wczoraj Sąd Najwyższy.

Agnieszka R., dostawca maszyn do cięcia blachy, jedną z nich sprzedała spółce z Kielc za cenę 1,7 mln zł. Cena miała zostać zapłacona na raty. Spółka wpłaciła ponad milion zł, ale miała problemy z uregulowaniem pozostałości. W efekcie Agnieszka R. niecały rok później odstąpiła od umowy. W tym samym dniu Włodzimierz M., prezes spółki, odsprzedał jednak sprzęt innej firmie za kwotę 1,8 mln zł.

Wycena sądu karnego

Czyn prezesa podpadał pod przestępstwo przywłaszczenia (art. 284 kodeksu karnego) i na tej podstawie został on skazany przez sąd w postępowaniu karnym na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu. Sąd w sentencji wyroku napisał, że Włodzimierz M. dokonał przywłaszczenia mienia znacznej wartości, i wskazał, że wartość maszyny wynosiła 1,7 mln zł. Nie uregulowano pozostałej do zapłaty kwoty 700 tys. zł, czym Włodzimierz M. działał na szkodę Agnieszki R.

Sprawa trafiła na drogę cywilną. Agnieszka R. domagała się bowiem zapłaty za szkodę z tego deliktu. I tu powstał problem co do wysokości odszkodowania. Wyrok w sprawie karnej nie określał wartości szkody, jednak tak go odczytały zarówno sąd okręgowy, jak i apelacyjny. Sąd I instancji przyznał sprzedającej kwotę wskazaną w sentencji wyroku sądu karnego. Wskazał przy tym na art. 11 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.

Włodzimierz M. wniósł apelację, ale została ona oddalona. Sąd II instancji również przyjął bowiem wyliczenia dokonane przez sąd karny. Potwierdził, że szkodą dla powódki jest właśnie niezapłacona cena. Pełnomocnik pozwanego wniósł skargę kasacyjną.

Prawda materialna

- Związanie sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem sądu karnego jest wyjątkiem od reguły, że sąd cywilny dąży do wykazania prawdy materialnej, a więc zgodnej ze stanem faktycznym - podnosił na rozprawie pełnomocnik pozwanego radca prawny Jarosław Wrona.

Dodał, że wysokość szkody nie może być utożsamiana z wartością mienia.

I SN przyznał rację tej argumentacji. Uchylił więc wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Orzekł, że doszło do naruszenia przez sąd apelacyjny art. 11 k.p.c., gdy chodzi o przyjęty zakres związania sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem karnym skazującym. Sąd cywilny nie powinien bowiem zrównywać wysokości szkody wyrządzonej przywłaszczeniem mienia z wysokością niezapłaconej ceny. Powinien natomiast samodzielnie ustalić wszelkie kwestie związane z wysokością należnego odszkodowania.

- W kodeksie karnym przy przestępstwie przywłaszczenia nie ma mowy o wysokości szkody. Sąd w wyroku karnym też jej nie ustalił. A ustalenia zawarte w uzusadnieniu orzeczenia nie są wiążące - wskazał sędzia sprawozdawca Zbigniew Kwaśniewski.

Ewa Maria Radlińska

ewa.radlinska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego z 10 lipca 2013 r., sygn. akt V CSK 393/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia