Jak skutecznie można się obronić przed sądowym e-nakazem zapłaty

Czy sprzeciw trzeba uzasadnić

W elektronicznym postępowaniu upominawczym został wydany nakaz zapłaty. Chcę wnieść od niego sprzeciw. Czy muszę go uzasadnić i dołączyć do niego dowody?

@RY1@i02/2013/043/i02.2013.043.18300110e.813.jpg@RY2@

Sprzeciwu od nakazu zapłaty nie trzeba uzasadniać. Wnoszący sprzeciw nie przedstawia też żadnych dowodów i nie dołącza ich do sprzeciwu. Natomiast powinien przedstawić powody sprzeciwu (zarzuty). Musi je zgłosić jeszcze przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy pod rygorem utraty możliwości powoływania się na nie później. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego sąd pomija spóźnione dowody i twierdzenia, chyba że strona uprawdopodobni, że nastąpiło to nie z jej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności. Pozwany może wnieść sprzeciw w formie elektronicznej (za pomocą portalu - www.e-sad.gov.pl) lub tradycyjnej (czyli na papierze, pocztą). Powołuje się w nim na kod sprawy, który jest zamieszczony w odpisie nakazu zapłaty. Gdy sprzeciw zostanie wniesiony w sposób prawidłowy (trzeba w nim jednoznacznie wyrazić swoją wolę podważenia skuteczności nakazu, np. formułując zdanie: "Wnoszę sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie w dniu... - sygn. akt...", a także przedstawić powody/zarzuty sprzeciwu), nakaz zapłaty straci moc w całości, natomiast e-sąd przekaże sprawę do sądu według właściwości ogólnej. Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony przez pozwanego, to wówczas nakaz zapłaty staje się prawomocny i e-sąd nada mu klauzulę wykonalności.

Podstawa prawna

Art. 50535 i 50536 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy można przywrócić termin

W ostatnim czasie znajomy, z którym mieszkałem podczas studiów, przekazał mi wystawiony na mnie elektroniczny nakaz zapłaty. Korespondencja z sądu trafiła do miejsca, w którym mieszkaliśmy w trakcie studiów. Niestety, minął już termin do wniesienia sprzeciwu. Czy można to naprawić?

@RY1@i02/2013/043/i02.2013.043.18300110e.814.jpg@RY2@

Bardzo często zdarza się, że firmy skupujące wierzytelności składają w e-sądzie pozew o wydanie elektronicznego nakazu zapłaty, wskazując jednocześnie nieaktualny adres zamieszkania pozwanego. Sąd nie weryfikuje tego, bo w praktyce nie ma takich możliwości. Często zatem pozwani nie zawsze dowiadują się o wydanym przeciwko nim nakazie zapłaty w terminie, w którym mają prawo wnieść sprzeciw, czyli w ciągu 14 dni od doręczenia im odpisu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu i pouczeniem. Trzeba bowiem pamiętać, że co do zasady, kiedy adresatami są osoby fizyczne, możliwe jest doręczenie zastępcze. Polega ono na przyjęciu przesyłki przez dorosłego domownika, zdeponowaniu jej u dozorcy domu lub u urzędnika w siedzibie organu gminy, o ile osoby te nie są przeciwnikami adresata i podjęły się oddania mu pisma. Dopuszczalne jest również doręczenie korespondencji w postępowaniu cywilnym w miejscu pracy, a gdy doręczający adresata tam nie zastanie, może zostawić list osobie upoważnionej do odbioru korespondencji.

Jeżeli nie jest możliwe przekazanie korespondencji z sądu w sposób wskazany wyżej, jest ona doręczana zastępczo. W tym celu jest dwukrotnie awizowana na poczcie. Za każdym razem na siedem dni. I jeśli w tym czasie adresat nie zgłosi się po odbiór listu, to po opatrzeniu odpowiednimi adnotacjami przez pocztę jest zwracany do sądu. Ten po stwierdzeniu, że zostały spełnione wszelkie wymagania formalne dotyczące awizowania, pozostawia dokument w aktach sprawy, przyjmując fikcję doręczenia w ostatnim dniu drugiego siedmiodniowego terminu awizowania.

W takich właśnie sytuacjach nierzadko pozwanemu ucieka termin złożenia sprzeciwu od e-nakazu zapłaty. Wówczas może on do sądu wnioskować o przywrócenie terminu. Do takiego pisma należy również dołączyć sprzeciw. We wniosku o przywrócenie terminu trzeba wskazać, że do uchybienia terminowi na złożenie sprzeciwu doszło nie z winy pozwanego. Warto zatem wskazać, że korespondencja z sądu trafiła na adres, pod którym dawno już nie mieszkamy. Po zapoznaniu się z naszymi wyjaśnieniami zawartymi we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu sąd może uznać, że nie było skutecznego doręczenia, co w praktyce będzie oznaczać, że termin do złożenia sprzeciwu jest w dalszym ciągu otwarty i w związku z jego wniesieniem nakaz straci moc.

Podstawa prawna

Art. 167 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy można podnosić zarzut przedawnienia

Z otrzymanego elektronicznego nakazu zapłaty wynika, że mam zapłacić za rachunki telefoniczne sprzed kilku lat. W mojej ocenie są one przedawnione? Czy mogę skutecznie podnieść ten zarzut?

@RY1@i02/2013/043/i02.2013.043.18300110e.815.jpg@RY2@

Zdarza się, że osoby, które nie zapłaciły kiedyś rachunku za telefon czy opłaty za kablówkę, są po długim czasie pozywane o ich zapłatę. Przeważnie zresztą przez firmę windykacyjną. W praktyce często takie roszczenia są już przedawnione. Jednak skupujące takie przedawnione wierzytelności firmy zakładają niewiedzę dłużników.

W przypadku takich nakazów warto przeanalizować, czy zasądzona przez sąd suma pieniężna nie jest przedawniona. Żaden bowiem sąd z urzędu nie bada kwestii przedawnienia roszczeń. W związku z tym konieczna jest szczególna aktywność pozwanego. Na ogół bowiem roszczenia przedawniają się w terminie trzech lat w przypadku świadczeń okresowych bądź związanych z działalnością gospodarczą, w pozostałych zaś wypadkach w terminie 10 lat. Po tych terminach nie można już wierzytelności dochodzić, czyli żądać zapłaty, jeżeli dłużnik dobrowolnie nie zechce uiścić należności. Aby skutecznie podnieść zarzut przedawnienia, należy o tym wyraźnie napisać w sprzeciwie od nakazu zapłaty.

Podstawa prawna

Art. 118 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy konieczne jest pełnomocnictwo

Zastanawiam się nad wyborem pełnomocnika, który poprowadzi moją sprawę w związku z wydanym orzeczeniem przez e-sąd. Czy wraz ze sprzeciwem należy składać pełnomocnictwo?

@RY1@i02/2013/043/i02.2013.043.18300110e.816.jpg@RY2@

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego do wniesionego środka zaskarżenia, jakim jest sprzeciw od nakazu zapłaty, należy dołączyć pełnomocnictwo. Dodatkowo należy wskazać, czy pełnomocnictwo ma charakter procesowy, czy jest ogólne, czy też ma ograniczony zakres oraz czy pełnomocnik ma kompetencje pełnomocnika procesowego, a więc jest adwokatem lub radcą prawnym. Warto jednak pamiętać, że do samego wniesienia sprzeciwu nie jest konieczna reprezentacja przez adwokata bądź radcę prawnego.

Podstawa prawna

Art. 87 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy wniesienie sprzeciwu jest skuteczne

Właśnie otrzymałem nakaz z e-sądu. Z orzeczenia dowiedziałem się, że firma windykacyjna skupująca wierzytelności domaga się zapłaty za składki ubezpieczeniowe? Czy wniesienie sprzeciwu zablokuje windykację?

@RY1@i02/2013/043/i02.2013.043.18300110e.817.jpg@RY2@

W razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu elektroniczny nakaz zapłaty traci moc w całości. W konsekwencji w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu wobec całego nakazu zapłaty e-sąd przekazuje sprawę do rozpoznania sądu według właściwości ogólnej, czyli do sądu odpowiedniego dla miejsca zamieszkania pozwanego. O skutecznym wniesieniu sprzeciwu (a więc w terminie i niezawierającym braków) zostaniemy poinformowani przez sąd w Lublinie. W praktyce przekazanie sprawy do sądu właściwego oznacza, że to właśnie w postępowaniu przed tym sądem strony zobowiązane będą bronić swoich racji. Innymi słowy to właśnie w tradycyjnym postępowaniu powód będzie musiał przedstawić dowody na istnienie zobowiązania. I jeśli sąd wstępnie uzna, że zobowiązanie istnieje, to wyznaczy termin jawnej rozprawy. Wezwie też na nią obie strony.

W takiej sytuacji pozwany będzie mógł przedstawić wszelkie dowody świadczące np. o tym, że zapłacił należne składki na rzecz ubezpieczyciela, czy też są już one przedawnione i nie można ich skutecznie dochodzić przed sądem. Warto pamiętać jeszcze o jednym. W chwili otrzymania postanowienia o przekazaniu sprawy do sądu właściwego powodowie bardzo często bez względu na zasadność roszczenia wysyłają do pozwanych pisma, w których proponują ugodę w zamian za uznanie ich wierzytelności. W propozycji takiej zwarty jest jednak haczyk. Mianowicie tak skonstruowana ugoda to prosta i skuteczna metoda na uzyskanie dowodu, że dłużnik roszczenie uznaje. Jeżeli więc pozwany uważa, że pozew nie ma podstaw, powinien na taką propozycję odpowiedzieć negatywnie bądź ją zignorować.

Podstawa prawna

Art. 50536 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy nakaz zapłaty otrzyma klauzulę

Jestem pozwanym w sprawie, która toczy się przed e-sądem. Czy klauzula wykonalności zostanie nadana nakazowi zapłaty również w formie elektronicznej?

@RY1@i02/2013/043/i02.2013.043.18300110e.818.jpg@RY2@

Po uprawomocnieniu się nakaz zapłaty, który został wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym i znajduje się w systemie informatycznym, staje się tytułem egzekucyjnym. Tytuł ten będzie też miał formę elektroniczną. Tytuł wykonawczy znajdzie się w systemie informatycznym sądu, który prowadzi elektroniczne postępowanie upominawcze. Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu dołącza się dokument uzyskany z systemu teleinformatycznego, który umożliwia sądowi weryfikację istnienia i treści tytułu wykonawczego. Jeśli tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie wydane w elektronicznym postępowaniu upominawczym, to wówczas klauzula wykonalności pozostaje wyłącznie w systemie teleinformatycznym. Wniosek o wszczęcie egzekucji na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego może być złożony do wybranego komornika także za pośrednictwem systemu informatycznego. W tym wypadku system teleinformatyczny dołączy do wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego właściwe dane identyfikacyjne komornika sądowego i przypisany mu wcześniej dostęp w celu weryfikacji treści i formy tytułu wykonawczego. Nakaz zaopatrzony w taką klauzulę upoważnia powoda do złożenia wniosku do komornika o przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Podstawa prawna

Art. 773-783 i art. 797 par. 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Łukasz Sobiech

dgp@inor.pl