Jak walczyć z niekorzystnymi decyzjami ubezpieczycieli

Czy sprawca wypadku musi sam płacić

@RY1@i02/2013/019/i02.2013.019.18300150e.806.jpg@RY2@

Odpowiedź na tak postawione pytanie nie jest jednak jednoznaczna. Wszystko zależy od okoliczności zdarzenia. Pewne jest, że ubezpieczyciel jako osoba trzecia z chwilą zapłaty odszkodowania nabywa z mocy prawa od ubezpieczonego spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty. Zachodzi tu wypadek wstąpienia podmiotu trzeciego w prawa zaspokojonego wierzyciela.

Oznacza to, że roszczenie ubezpieczającego do sprawcy szkody przechodzi na ubezpieczyciela przez sam fakt zapłaty odszkodowania. Z tym momentem traci je ubezpieczający, a ubezpieczyciel nabywa wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty. W konsekwencji z chwilą zapłaty odszkodowania towarzystwo ubezpieczające poszkodowanego kolizją wstępuje w prawa zaspokojonego, a więc przysługuje mu roszczenie do ubezpieczyciela posiadacza pojazdu, którym wyrządzono szkodę, o jej naprawienie. Roszczeń swoich może przy tym dochodzić wyłącznie na zasadach ogólnych. Oznacza to, że to na poszkodowanym towarzystwie spoczywa obowiązek udowodnienia winy sprawcy szkody oraz ciężar wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej. Trzeba dodać, iż w wyniku wstąpienia przez ubezpieczyciela w prawa ubezpieczonego przechodzą na niego roszczenia tego ostatniego wobec sprawcy szkody, przy czym sytuacja osoby odpowiedzialnej za szkodę wobec ubezpieczającego nie może ulec zmianie wskutek przejścia jego roszczenia na ubezpieczyciela. Roszczenie to przysługuje ubezpieczycielowi w takim samym zakresie, jak ubezpieczonemu. W przypadku takiego postępowania w sądzie naszą obronę powinniśmy skierować na wykazanie, że za skutki wypadku odpowiedzialność ponosi nasz ubezpieczyciel.

Podstawa prawna

Art. 518 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy odszkodowanie może być niższe

@RY1@i02/2013/019/i02.2013.019.18300150e.807.jpg@RY2@

W praktyce w większości towarzystw w przypadku ubezpieczenia AC obowiązuje zasada wyczerpywania się sumy ubezpieczenia. Innymi słowy oznacza to, że ubezpieczyciel gwarantuje w ramach określonej sumy ubezpieczenia wypłatę odszkodowań za wszystkie szkody zgłoszone w danym okresie umowy (najczęściej rok) w łącznej wysokości nieprzekraczającej sumy ubezpieczenia. Po każdej wypłacie odszkodowania zmniejsza się zatem suma ubezpieczenia. Nie oznacza to jednak, że nie można jej podwyższyć. W tym celu należy zawierać dodatkowe ubezpieczenie na kwotę uzupełniającą. Z tych względów warto rozważyć, czy nie zrezygnować ze zgłaszania niewielkich szkód. Każde bowiem uruchomienie ubezpieczenia ma także wpływ na wysokość przyszłej składki, niezależnie od tego, kto ponosi winę za uszkodzenia pojazdu. W większości zakładów ubezpieczeń można kupić, za dodatkową składkę, ubezpieczenie w wariancie niewyczerpywania się sumy ubezpieczenia, co zdecydowanie korzystnie wpływa na zakres posiadanej w ramach ubezpieczenia autocasco ochrony.

Podstawa prawna

Art. 805 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy mogę poprosić o ponowne rozpoznanie sprawy

@RY1@i02/2013/019/i02.2013.019.18300150e.808.jpg@RY2@

Co do zasady każdy ubezpieczyciel przeprowadza proces wyceny auta, od którego uzależnia wypłatę odszkodowania od wewnętrznych procedur. Wpływ na to będzie miał nie tylko wiek samochodu, lecz także jego wyposażenie, stopień zużycia itp. W praktyce jednak ubezpieczyciel nie ma wiedzy o naprawach, jakie w ostatnim czasie przeszło auto. Z tych względów przed skierowaniem sprawy do sądu warto napisać do samego ubezpieczyciela odwołanie od wydanej przez niego decyzji. Warto zwrócić w nim uwagę na wszystkie okoliczności mające wpływ na wartość auta, np. przyjętą przez ubezpieczyciela błędną wersję auta (niższy model), nieuwzględnienie wymiany turbiny (i innych drogich części do auta) czy w końcu zastosowanie błędnej korekty. Na poparcie swoich twierdzeń należy przedstawić np. faktury, zdjęcia. Jeżeli ubezpieczyciel nie uwzględni tych okoliczności albo zmieniona wysokość przyznanego odszkodowania nie będzie nam w dalszym ciągu odpowiadała, należy rozważyć skierowanie sprawy do sądu.

Podstawa prawna

Art. 805 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy ubezpieczyciel może uchylić się od wypłaty

@RY1@i02/2013/019/i02.2013.019.18300150e.809.jpg@RY2@

Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego, który nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmuje także celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Nie jest ona przy tym uzależniona od braku możliwości korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej. Takie stanowisko wynika z uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 5/11). Oznacza to, że poza kosztami naprawy pojazdu ubezpieczyciel musi pokryć również koszty najmu pojazdu zastępczego.

Zgodnie z przepisami z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do naprawienia wyrządzonej w związku z ruchem tego pojazdu szkody, w wyniku której doszło do śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Samo zaś odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Przepisy te jednocześnie odsyłają do ogólnych zasad prawa cywilnego. Zgodnie z nimi zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Najczęściej naprawienie szkody przez ubezpieczyciela wiąże się z wypłatą odszkodowania niezbędnego do naprawy pojazdu. W praktyce jednak ubezpieczyciele różnie podchodzili do zwrotu kosztów poniesionych na najem auta zastępczego przez konsumentów. Jedni wypłacali odszkodowania, inni nie. Różne było w tym zakresie także orzecznictwo sądów. Nie zmienia to jednak istoty rzeczy, iż poniesione przez poszkodowanego wydatki - niezależnie od tego, czy jest on konsumentem, czy też przedsiębiorcą - na uzyskanie auta zastępczego w okresie remontu uszkodzonego pojazdu albo w czasie niezbędnym do nabycia nowego pojazdu są wydatkami poniesionymi w następstwie zdarzenia wywołującego szkodę (w analizowanym przypadku kolizji). W ocenie Sądu Najwyższego przy takim ujęciu zagadnienia stratą w rozumieniu kodeksu cywilnego są objęte także te wydatki, które ograniczają negatywne następstwa majątkowe doznane przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia (zniszczenia) pojazdu.

Podstawa prawna

Art. 805 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy potrzebne są dowody na wysokość szkody

@RY1@i02/2013/019/i02.2013.019.18300150e.810.jpg@RY2@

W przypadku dochodzenia odszkodowania (kwoty pieniężnej mającej za cel naprawienie szkody) poszkodowany powinien wskazać nie tylko podmiot odpowiedzialny za bezpieczny przewóz osób środkami lokalnego transportu zbiorowego, ale również wykazać jego winę. Dodatkowo musi on wyliczyć, jakiej wysokości szkoda została poniesiona i z czego ona wynika.

W tym celu powinien przedłożyć nie tylko rachunki za leczenie, rehabilitację, naprawę uszkodzonej rzeczy, ale również dowód zakupu wycieczki i nieskorzystania z niej. To jednak nie koniec. Konieczne będzie udowodnienie związku przyczynowego pomiędzy szkodą a działaniem lub zaniechaniem podmiotu odpowiedzialnego.

Gdy zaś dochodzimy zadośćuczynienia poza elementami wskazanymi powyżej, musimy wykazać, że krzywda spowodowana wypadkiem (bóle, cierpienia, lęki etc.) zaistniała w związku z wypadkiem, a więc na przykład, że w wyniku upadku nastąpiły uszkodzenia głowy powodujące bóle lub zmiany psychiczne (lęki, nerwice). Dowód w tym zakresie może stanowić na przykład badanie lekarskie potwierdzające uszkodzenie i wynikające z niego skutki poparte zeznaniami świadków, którzy potwierdzą, że przed wypadkiem takie zaburzenia u poszkodowanego nie miały miejsca.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Łukasz Sobiech

dgp@infor.pl