Po trzech latach aptekarz traci roszczenie o zaległą refundację

Roszczenia przedsiębiorcy do Narodowego Funduszu Zdrowia o wypłatę refundacji za leki przedawniają się na zasadach przewidzianych dla długów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - uznał Sąd Najwyższy.

Dariusz Z. prowadził aptekę, w której sprzedawał również leki refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W latach 2003-2009 aptekarz przedstawiał funduszowi zbiorcze zestawienia recept na leki i wyroby medyczne, sporządzając tzw. zestawienia refundacyjne, które nie były kwestionowane. Przedsiębiorca na bieżąco otrzymywał refundacje za sprzedane specyfiki. Jednak w 2008 r. w aptece doszło do kontroli NFZ, w wyniku której fundusz zakwestionował część recept i zażądał od aptekarza zwrotu blisko 79 tys. zł tytułem nienależnie wypłaconych przez NFZ refundacji. Na początku 2009 r. Dariusz Z. przedłożył do NFZ kolejne zestawienie refundacyjne, niekwestionowane przez fundusz, na kwotę blisko 68,5 tys. zł. Pieniędzy jednak nie otrzymał, bowiem fundusz zaliczył tę sumę na poczet spłaty zadłużenia (dokonał potrącenia). Tę decyzję zakwestionował jednak Dariusz Z., co spowodowało wstrzymanie wypłaty refundacji za 2009 rok.

Sprawa trafiła do sądu, ale pozew złożono dopiero 7 stycznia 2013 r. Już w I instancji NFZ podniósł zarzut przedawnienia. Zdaniem funduszu, ponieważ sprawa dotyczy roszczeń aptekarza przedsiębiorcy, to powinien obowiązywać trzyletni termin przedawnienia (a więc termin upłynął zdaniem NFZ już w styczniu 2012 r.).

Sąd I instancji zasądził jednak dla powoda żądaną kwotę, w uzasadnieniu wskazując, że jego roszczenia nie mają charakteru roszczeń z działalności gospodarczej. Nie są bowiem związane z dążeniem, w sposób zorganizowany i ciągły, do osiągnięcia zysku dla siebie jako przedsiębiorcy, ale zmierzają do uzyskania kwoty wynikającej z refundacji od podmiotu publicznoprawnego - NFZ. Sąd uznał też, że zobowiązanie ma swoją podstawę w przepisach o charakterze przede wszystkim publicznoprawnym. Dlatego przedawnienie roszczeń w tym zakresie powinno następować po 10 latach.

Apelację złożył NFZ, ale sąd II instancji uznał, że w sprawie istnieje problem prawny, i zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie: czy termin przedawnienia roszczenia o zwrot kwot refundacji leków przez przedsiębiorcę prowadzącego ogólnodostępną aptekę jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i jako takie podlega trzyletniemu okresowi przedawnienia, zgodnie z art. 118 kodeksu cywilnego? Czy jednak - ze względu na jego publicznoprawny charakter - należy je kwalifikować wyłącznie jako roszczenie podlegające zwykłemu, 10-letniemu terminowi przedawnienia?

W odpowiedzi SN, obradując w składzie trzech sędziów, wydał uchwałę, w której stwierdził, że roszczenie przedsiębiorcy prowadzącego ogólnodostępną aptekę o zwrot przez NFZ kwot refundacji leków jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że zgodnie z art. 118 k.c. dla żądań aptekarza obowiązuje trzyletni termin przedawnienia.

Michał Culepa

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Uchwała Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2014 r., sygn. III CZP 93/14. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia