Łatwiej o kontakt dzieci z rodzicami

Swobodny przepływ pracowników w państwach członkowskich Unii Europejskiej zachęca do podejmowania decyzji o emigracji, zwłaszcza zarobkowej. Wielu Polaków korzysta z takiej możliwości. Z migracją związane jest jednak niebezpieczeństwo osłabiania więzi rodzinnych. Ponieważ rozpad rodziny stwarza problemy związane z wykonywaniem praw i obowiązków wobec dzieci, postanowiono wzmacniać mechanizmy umożliwiające kontakty dziecka odseparowanego od jednego z rodziców lub rodziny, w szczególności gdy rodzic i dziecko mieszkają w różnych krajach.

Ma temu służyć konwencja w sprawie kontaktów z dziećmi, sporządzona w Strasburgu 15 maja 2003 r. Uchwalona niedawno przez Sejm ustawa o ratyfikacji tej konwencji wejdzie w życie 21 maja 2009 r., a więc już jutro.

Konwencja dotyczy przede wszystkim osób fizycznych oraz ich praw i obowiązków wynikających ze stosunków między rodzicami a dziećmi oraz uprawnień innych osób do kontaktów z dziećmi. Organami właściwymi do wykonywania konwencji są sądy powszechne. Konwencja wprowadza m.in. wspólne standardy dotyczące zasad orzekania o kontaktach z dziećmi oraz współpracy między sądami w tych sprawach. Przepisy Konwencji odnoszą się do kontaktów rozumianych nie tylko jako pobyt lub spotkanie dziecka z uprawnioną osobą, lecz również jako każdą formę komunikowania się z dzieckiem.

W konwencji uznaje się prawo dzieci i rodziców do uzyskania oraz utrzymywania ze sobą regularnych kontaktów. Ograniczenie tego prawa lub wprowadzenie środków nadzoru nad jego wykonywaniem jest możliwe jedynie wtedy, gdy jest to uzasadnione dobrem dziecka. Prawo do kontaktu może zostać ustanowione na rzecz innych osób niż rodzice, które mają z dzieckiem związki rodzinne.

Konwencja przewiduje możliwość wysłuchania dziecka posiadającego dostateczne rozeznanie i wzięcia pod uwagę jego życzeń, uczuć i opinii niebędących w oczywistej sprzeczności z jego dobrem.

Państwo jest zobowiązane do wprowadzenia i stosowania środków gwarantujących zabezpieczenie prawidłowego wykonywania kontaktów oraz zabezpieczenie powrotu dziecka lub zapobieżenie jego wywiezieniu. Konwencja reguluje ponadto zasady działania w sytuacji, gdy dziecko nie wróci po upływie terminu kontaktu za granicą. Wtedy organy państwowe, po otrzymaniu odpowiedniego wniosku, podejmą działania w celu powrotu dziecka. Zastosowanie przez Polskę międzynarodowych standardów powinno przeciwdziałać m.in. uprowadzaniu dzieci przez rodziców i innych członków rodziny oraz wyeliminować przypadki uporczywego odmawiania kontaktów z dzieckiem.