Zwrot kosztów za gwarancję zapłaty

Inwestor nie będzie już musiał obawiać się wyznaczenia przez wykonawcę zbyt krótkiego terminu na dokonanie gwarancji zapłaty za roboty budowlane. Zgodnie z senackim projektem nowelizacji ustawy o gwarancji zapłaty za roboty budowlane termin ten w żadnym wypadku nie będzie mógł być krótszy niż 30 dni. Ponadto inwestor będzie mógł żądać zwrotu kosztów udzielonej gwarancji zapłaty w części, w jakiej dokonał terminowej zapłaty za wykonanie robót budowlanych. Po wejściu w życie nowych przepisów, których trzecie czytanie w Senacie ma odbyć się na rozpoczętym posiedzeniu, rozwiązanie umowy o roboty budowlane będzie następować przez odstąpienie, a nie jak obecnie przez wypowiedzenie umowy. Propozycje te wynikają z wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 47/04), który w wyroku z 2006 roku uznał niektóre zapisy nowelizowanej ustawy za niezgodne z konstytucją. Senatorowie chcą, aby w ustawie znalazł się przepis precyzujący termin na złożenie gwarancji przez inwestora. Termin ten ma wynosić minimum 30 dni, choć może być oczywiście dłuższy. Natomiast dodatkowy termin do udzielenia gwarancji zapłaty, po upływie którego wykonawca uprawniony jest do odstąpienia od umowy z winy zamawiającego, ma wynosić siedem dni. Jest to istotna zmiana, gdyż obecnie przepisy przyznają wykonawcy możliwość odstąpienia od umowy z winy inwestora w przypadku, gdyby inwestor nie przedstawił w wyznaczonym terminie odpowiedniej gwarancji. Użyte w tym przepisie pojęcia: wystarczająca gwarancja oraz odpowiedni termin pozwalają na pełną uznaniowość wykonawcy robót budowlanych co do określenia wysokości gwarancji oraz terminu jej udzielenia. W praktyce przepisy te nie chronią zamawiającego i mogą prowadzić do licznych nadużyć ze strony wykonawców. Mogą oni na przykład wstrzymać się od wykonywania robót i oddania obiektu zamawiającemu tylko dlatego, że ten ostatni nie był w stanie złożyć gwarancji w tak krótkim terminie, jaki wyznaczył wykonawca. Kolejna propozycja Senatu wiąże się z przepisem przyznającym inwestorowi prawo do żądania od wykonawcy zwrotu kosztów udzielonej gwarancji zapłaty za roboty budowlane, w wysokości powszechnie przyjętej, ale nieprzekraczającej 2 proc. gwarantowanej kwoty. W praktyce koszty udzielenia gwarancji wynoszą ok. 4–6 proc. wysokości gwarantowanej kwoty, co oznacza, że koszty te każdorazowo obciążają inwestora, nawet gdy należycie wywiąże się on ze swoich obowiązków wobec wykonawcy. Prowadzi to do nierównomiernego obciążenia stron umowy kosztami i ryzykiem jej zawarcia. Dlatego senatorowie chcą wprowadzić przepis, zgodnie z którym inwestor może żądać zwrotu kosztów udzielonych gwarancji zapłaty w części, w jakiej dokonał terminowej zapłaty za wykonanie robót budowlanych, bez ograniczenia kwoty zwrotu do 2 proc. gwarantowanej kwoty.