Prawo do wznowienia nie może być ograniczone w czasie

Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z konstytucją przepis ograniczający przesłanki do wznowienia postępowania w sprawach gospodarczych do upływu dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku (art. 479²² kodeksu postępowania cywilnego).

Wyrok Trybunał został wydany w wyniku skargi złożonej przez spółkę 4G POLSKA sp. z o.o. Spółka zarzucała, że zaskarżony przepis blokuje przewidzianą w konstytucji możliwość wznowienia postępowania na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny. Zgodnie z konstytucją orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z ustawą zasadniczą przepisu, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Jeżeli orzeczenie o niekonstytucyjności zapadło po upływie dwóch lat, postępowanie nie mogło być wznowione, gdyż zabraniały tego przepisy k.p.c., a tym samym nie mogły zostać zrealizowane prawa gwarantowane przez konstytucję.

Celem regulacji konstytucyjnej jest realne zagwarantowanie rozstrzygnięcia sprawy, a ustawa zwykła ma tylko wskazać reguły i tryb wznowienia - podkreślił Trybunał w ustnych motywach wyroku. Zdaniem sędziów TK obowiązujący przepis postępowania cywilnego nie zapewniał efektywnej implementacji konstytucji na poziomie ustawowym. Według Trybunału zaskarżony przepis pozbawiał strony w sprawach gospodarczych prawa do żądania wznowienia postępowania po stwierdzeniu niekonstytucyjności podstawy prawnej prawomocnego orzeczenia.

Trybunał uznał również, że zaskarżony przepis pozostawał w ścisłym związku z prawem do sądu, potwierdzając w ten sposób zarzuty spółki o zamknięciu jej drogi sądowej do wznowienia postępowania.

Sygn. akt SK 6/09

Agnieszka Bobowska

agnieszka.bobowska@infor.pl