Czy pełnomocnictwa można udzielić ustnie

Nasze prawo wyróżnia trzy rodzaje pełnomocnictw, ogólne - stanowiące umocowanie do czynności zwykłego zarządu, rodzajowe - upoważniające pełnomocnika do podejmowania określonych czynności prawnych (np. podpisywania umów majątkowych do 50 tys. zł). Istnieje też pełnomocnictwo do poszczególnych czynności - np. do podpisania oznaczonej umowy. Jedynie pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie. Innym rodzajem pełnomocnictwa jest także pełnomocnictwo procesowe, które może być ogólne, ale także do prowadzenia poszczególnych spraw. Istnieje też pełnomocnictwo do poszczególnych czynności procesowych (do wniesienia apelacji). Zgodnie z art. 1091 kodeksu cywilnego jest ono pełnomocnictwem udzielanym przez przedsiębiorcę podlegającemu obowiązkowi wpisowi do rejestru przedsiębiorców (osobowe i kapitałowe spółki handlowe, ale już nie spółka cywilna). Prokura powinna być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie jedynie osobie fizycznej, posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych (w odróżnieniu od pełnomocnictwa, które może być udzielone też osobie prawnej). Jest ona szerokim pełnomocnictwem, obejmującym umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Prawo wyróżnia także prokurę udzielaną kilku osobom łącznie - prokurę łączną, a także oddzielną. Prokura może być ograniczona do spraw wpisanych do rejestru oddziału przedsiębiorstwa - prokura oddziałowa. Charakterystyczne dla prokury jest to, że podlega obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis prokury do rejestru ma charakter jedynie deklaratoryjny. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r. prokura jest ważna pomimo jej nie wpisania do rejestru. Wpis ma natomiast istotne znaczenie z punktu widzenia pewności i bezpieczeństwa obrotu. W aktach rejestrowych znajduje się ponadto wzór podpisu prokurenta, którym ten posługuje się podczas dokonywania czynności prawnych w imieniu przedsiębiorcy.

Ze względu na bardzo szeroki zakres uprawnień prokurenta prawo przewiduje szczególny reżim udzielania prokury. W przypadku spółki jawnej ustanowienie prokury wymaga zgody wszystkich wspólników mających prawo prowadzenia spraw spółki. Odwołać prokurę może w spółce jawnej każdy ze wspólników mających prawo prowadzenia spraw spółki. W przypadku spółki z o.o. powołanie prokurenta wymaga zgody wszystkich członków jej zarządu a odwołać może ją każdy z członków zarządu. W praktyce prokurenci odgrywają szczególną rolę przy reprezentowaniu spółek.