Drogi wewnętrzne są zamknięte dla przewozu

@RY1@i02/2010/185/i02.2010.185.092.002a.001.jpg@RY2@

Sebastian Wojdył, prawnik, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Gdańsku

Dla spedytorów i przewoźników jednym z najczęstszych problemów związanych z funkcjonowaniem w otoczeniu społeczno-gospodarczym jest kwestia transportu z wykorzystaniem dróg osiedlowych. Z racji oporu mieszkańców przedsiębiorca chcący skorzystać z dojazdu na użytkowaną posesję niejednokrotnie spotyka się ze zdecydowaną odmową zarządcy terenu, na którym zlokalizowana jest droga.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, co do zasady, podmiotem zarządzającym ruchem drogowym na drogach powiatowych i gminnych jest starosta. To właśnie on, w wypadku gdy przedsiębiorca chce wykorzystywać tego typu drogi dla przejazdu tzw. pojazdów ponadnormatywnych, udziela przedsiębiorcy na czas określony lub nieokreślony stosownego zezwolenia. O ile powyższa procedura jest poddana rygorom wynikającym z przepisów regulujących postępowanie administracyjne, to już w wypadku tzw. dróg wewnętrznych nie znajduje ona zastosowania. Na podstawie ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi, a całość uprawnień do odnośnie czynności związanych z dopuszczeniem do ich użytkowania przez przedsiębiorców należy do podmiotu zarządzającego terenem, na którym znajduje się droga. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem czynności podmiotu zarządzającego drogą wewnętrzną, nawet jeśli jest on organem jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowią działania administracji publicznej i należy je rozpatrywać jedynie w kontekście stosunków cywilnoprawnych i uprawnień właścicielskich.

O ile przedsiębiorca w wypadku ubiegania się o zezwolenie na wykorzystanie dróg publicznych dla celów transportu drogowego, sięgając po stosowne procedury administracyjne, może uznać, iż jego interesy zostaną wszechstronnie rozważone, a przede wszystkim decyzje organów jako podlegające kontroli sądownictwa administracyjnego będą wydawane w sposób rozważny, to już w wypadku dróg wewnętrznych należących do samorządów, ewentualne działania dotyczące zgody na wykorzystanie pojazdów transportowych mogą być wydawane według swoistego widzimisię organu. Co więcej, w przypadku innych kategorii dróg publicznych ewentualne decyzje odnośnie do organizacji ruchu, a więc i zakazu wjazdu określonych kategorii pojazdów, podlegają swoistej kontroli ze strony tzw. organu nadzorującego. Jeżeli chodzi o drogi gminne i powiatowe, organem tym jest wojewoda, który może nakazać zmianę organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny lub konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego. Z kolei w przypadku dróg wewnętrznych brak jest podstaw prawnych do tego typu sposobu ochrony interesów firm.

W takich sytuacjach firmy przewozowe mają jednak podstawę do podjęcia mniej konwencjonalnych z punktu widzenia transportu drogowego działań zmierzających do udostępnienia drogi. Działaniem takim bez wątpienia będzie wszczęcie przed sądem postępowania o ustanowienie służebności drogi koniecznej w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla działania przedsiębiorstwa. Należy uznać, iż w wypadku, gdy nieruchomość przedsiębiorcy została zakwalifikowana w planie zagospodarowania przestrzennego dla celów umożliwiających prowadzenie faktycznie realizowanej na jej terenie działalności, brak będzie przeciwwskazań do ustanowienia stosownej służebności. Pozytywne zakończenie opisywanej procedury uniemożliwi w przyszłości zarządcy drogi wewnętrznej dowolne ustalanie prawa przejazdu drogą wewnętrzną.

łm