Prowizja dla poręczyciela nie wpływa na ważność umowy

Chociaż definicja ustawowa umowy poręczenia zawarta w art. 876 par. 1 k.c. nie zawiera postanowienia dotyczącego odpłatności poręczenia, nie oznacza to, że poręczenie nie może być udzielone odpłatnie.

Sąd okręgowy oddalił powództwo spółki M. przeciwko szpitalowi specjalistycznemu o zapłatę 112 384,32 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, umorzył postępowanie w zakresie kwoty 12 415,07 zł, tj. w jakim cofnięto pozew, a także orzekł o kosztach procesu. Pozwany był dłużnikiem B.S. i "H." spółki z o.o. Długi powstały na podstawie umów zawartych przez pozwanego z tymi wierzycielami w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych. Powódka spółka M. zawarła dwie umowy o współpracy w zakresie obsługi wierzytelności i udzielania poręczeń z B.S. i z "H." spółką z o.o. W wykonaniu umowy powódka złożyła B.S. oświadczenie o udzieleniu poręczenia za dług pozwanego, który następnie spłaciła w kwocie 25 981,71 zł. Wykonując umowę z "H." spółką z o.o., powódka także złożyła jej oświadczenie o udzieleniu poręczenia za dług pozwanego, który też spłaciła. Z należności przysługujących wierzycielom pozwanego powódka potrąciła prowizję należną jej od B.S. i "H." spółki z o.o. na podstawie umów o współpracy w zakresie obsługi wierzytelności i udzielania poręczeń.

Sąd okręgowy - odwołując się do ustawowej definicji umowy poręczenia zawartej w art. 876 par. 1 k.c. i zakresu poręczenia wskazanego w art. 879 pr. 1 k.c. - stwierdził, że nie doszło do skutecznego zawarcia umów poręczenia przez powódkę z B.S. i "H." spółką z o.o. Umowy o współpracy w zakresie obsługi wierzytelności i udzielania poręczeń, jakie wcześniej powódka zawarła z tymi podmiotami, zawierają bowiem postanowienie o prowizjach dla poręczyciela za gotowość udzielenia poręczenia oraz od wartości spłaconego zobowiązania, czego umowa poręczenia nie przewiduje. Apelację od wyroku wniosła powódka.

Sąd apelacyjny uwzględnił apelację. Zdaniem sądu apelacyjnego sąd okręgowy błędnie uznał, że oświadczenia dotyczące poręczenia nie zostały skutecznie złożone. Chociaż definicja ustawowa umowy poręczenia zawarta w art. 876 par. 1 k.c. nie zawiera postanowienia dotyczącego odpłatności poręczenia, nie oznacza to, że nie może być ono udzielone odpłatnie. Milczenie ustawy niczego nie przesądza. Strony umowy poręczenia mogą się tak umówić, gdyż takie ułożenie stosunku prawnego poręczenia, że udzielane jest w zamian za wynagrodzenie dla poręczyciela od wierzyciela z głównego stosunku zobowiązanego, nie sprzeciwia się właściwości stosunku poręczenia, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Sytuacja przedstawia się podobnie jak choćby w wypadku umowy pożyczki, w odniesieniu do której możliwe jest takie ułożenie stosunku prawnego, że jest ona udzielana za wynagrodzeniem. Prowizja dla poręczyciela (powódki), do zapłaty której zobowiązali się B.S. i "H." spółka z o.o. nie może więc być uznana za przyczynę niedojścia umów poręczenia do skutku.

Teresa Siudem