Przepisy pod dyktando Komisji nie służą dyskryminowanym

Ustawa sprawia wrażenie, że stanowi jedynie minimum konieczne do tego, żeby państwo polskie nie zostało ukarane przez Komisję Europejską za niewprowadzenie przepisów unijnych w sprawie równego traktowania i zwalczania dyskryminacji. Ustawa ta nie była przygotowywana po to, żeby faktycznie zapewnić osobom dyskryminowanym realne, praktyczne i skuteczne instrumenty prawne.

Tak. Nie zabezpiecza równego traktowania w zakresie edukacji, niepełnosprawności i orientacji seksualnej. Nie jest to zapewnione również w zakresie dostępu do służby zdrowia, ze względu na niepełnosprawność i wiek. Oznacza to, że nierówne traktowanie osób w różnym wieku w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych, nie jest nierównym traktowaniem w rozumieniu ustawy, a ofiara tego rodzaju praktyki nie korzysta z ochrony przewidzianej w przepisach.

Poza tym ogranicza się do dyskryminacji w relacjach człowiek - władza publiczna. Tymczasem ustawa powinna także chronić na płaszczyźnie poziomej, by m.in. zapewniać równy dostęp do usług świadczonych np. przez prywatnego przedsiębiorcę. Ustawa w obecnym kształcie nie chroni np. przed sytuacją, w której odmawia się świadczenia usług lub sprzedaży towaru kobiecie, osobie niepełnosprawnej albo należącej do mniejszości etnicznej lub religijnej.

Ustawa używa pojęcia odszkodowanie w sposób świadczący o dokonaniu bezmyślnego tłumaczenia z języka angielskiego. Z tego powodu ograniczono odpowiedzialność na podstawie ustawy do odszkodowania, wyłączając możliwość dochodzenia na jej podstawie zadośćuczynienia za krzywdę moralną związaną z dyskryminacją. To z kolei powoduje, że osoba dyskryminowana - choć musi jedynie uprawdopodobnić fakt naruszenia zasady równego traktowania - musi wykazać szkodę, jej wysokość oraz związek przyczynowo-skutkowy, co w tego rodzaju sprawach jest niezwykle trudne. Blokuje to w praktyce możliwość skutecznego dochodzenia ochrony przed naruszeniem zasad równego traktowania.

Ofiary dyskryminacji dochodzą ochrony raczej na podstawie przepisów kodeksu pracy i kodeksu cywilnego.

Ustawa powinna zostać napisana od nowa, po autentycznych konsultacjach z organizacjami społecznymi zajmującymi się problematyką antydyskryminacyjną oraz z praktykami - sędziami, adwokatami i radcami prawnymi. Co najważniejsze, powinna być napisana nie tylko w celu realizacji obowiązku implementacji przepisów unijnych, ale w celu zwiększenia rzeczywistej ochrony ofiar dyskryminacji.

@RY1@i02/2011/244/i02.2011.244.18300090b.802.jpg@RY2@

Fot. Materiały prasowe

Mikołaj Pietrzak, przewodniczący komisji praw człowieka Naczelnej Rady Adwokackiej

Rozmawiała Dominika Sikora