Jak zawrzeć umowę o dzieło

Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła. Może ono polegać na stworzeniu czegoś nieistniejącego dotąd (np. namalowanie obrazu, wykonanie planów zabudowy), jak i na przetworzeniu czegoś, tak by uzyskało nową postać (można zamówić w tej formie np. przerobienie kostiumu, renowację rzeźby itp.). Co ważne umowę o dzieło można zawrzeć tylko w takim celu. Nie może ona zastępować umowy o pracę. Powinno się ją zawierać tylko wówczas, gdy zamawiającemu mniej zależy na wykonywaniu przez przyjmującego zamówienie określonych czynności, a bardziej na ich efekcie. W wypadku gdy przyjmujący zamówienie miałby dokonywać świadczeń ciągłych, obie strony powinny zawrzeć albo umowę o pracę albo umowę-zlecenie. Nie oznacza to jednak, że te same strony nie mogą zawrzeć wielu umów o dzieło, jedna po drugiej.

Przepisy kodeksu cywilnego nie ograniczają okresu, na jaki może być zawarta umowa o dzieło. Strony mogą więc ustalić go dowolnie. Zawarcie takiego kontraktu na czas nieograniczony mogłoby być jednak niekorzystne dla zamawiającego (skoro zależy mu na stworzeniu dzieła). Dlatego warto określić w umowie termin, w jakim dzieło ma być ukończone i wydane zamawiającemu. Należy też dodać, że możliwe jest wcześniejsze rozwiązanie umowy. Przepisy przewidują m.in., że dopóki dzieło nie zostało ukończone, zamawiający może jednostronnie od niej odstąpić. W takim przypadku musi jednak zapłacić wynagrodzenie, ale może odliczyć od tej kwoty to, co przyjmujący zamówienie oszczędził z powodu niewykonania dzieła.

Podpisując umowę o dzieło należy określić wysokość lub sposób ustalenia wynagrodzenia dla osoby przyjmującej zamówienie. Zapłatę można określić np. kwotowo albo przez wskazanie podstaw jej ustalenia. Obie strony mogą więc porozumieć się, ze wynagrodzenie będzie wypłacane np. w formie ryczałtu (co jest często spotykane w praktyce). Jeżeli strony nie określiły wysokości wynagrodzenia ani nie wskazały podstaw do jego ustalenia, przyjmuje się (w razie wątpliwości), że strony miały na myśli zwykłe wynagrodzenie za dzieło tego rodzaju. Jeżeli także w ten sposób nie da się ustalić wysokości wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy oraz innym nakładom przyjmującego zamówienie.

Jeżeli obie strony określą już warunki umowy o dzieło, warto rozważyć, czy nie przemawiają one za zawarciem stosunku pracy. W niektórych sytuacjach umowy o pracę nie można bowiem zastąpić umową cywilnoprawną. Zgodnie z kodeksem pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Zaznaczyć trzeba, że nawet wówczas, gdy strony zawrą umowę cywilnoprawną, a jej cechami będzie podporządkowanie przy wykonywaniu umowy, obowiązek osobistego świadczenia pracy, ściśle określone miejsce i czas jej wykonywania, umowa ta będzie traktowana jak umowa o pracę. Osoba przyjmująca zamówienie będzie mogła w takim przypadku domagać się przed sądem ustalenia istnienia stosunku pracy.

lukasz.guza@infor.pl

Art. 627 - 646 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).