Jak zabezpieczyć pożyczkę zastawem rejestrowym

Umowę o ustanowienie zastawu rejestrowego może zawrzeć każdy wierzyciel, nawet będący osobą fizyczną. Zawiera ją z zastawcą, czyli osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu. Zastawcą nie musi więc być dłużnik. Wierzyciel w ten sposób może zabezpieczyć udzieloną pożyczkę, należności wynikające z zawartego kontraktu oraz inne roszczenia. Ma prawo zabezpieczyć wierzytelność pieniężną, która została wyrażona w złotych lub w walucie obcej, a także odsetki oraz roszczenia uboczne związane z zabezpieczoną wierzytelnością. Jednym zastawem rejestrowym może nawet zabezpieczyć kilka przysługujących mu wierzytelności.

Zastaw rejestrowy ustanawia się na rzeczach ruchomych i zbywalnych prawach majątkowych. Natomiast nie można nim obciążyć: praw, które mogą być przedmiotem hipoteki, wierzytelności, na których została ustanowiona hipoteka, oraz statków morskich (również w budowie), na których można ustanowić hipotekę morską. Natomiast zastawem rejestrowym wolno obciążyć w szczególności rzeczy oznaczone co do tożsamości lub co do gatunku, pod warunkiem że w umowie zastawniczej zostaną wskazane ich ilość oraz sposób wyodrębnienia od innych rzeczy tego samego gatunku. Oprócz tego może na nim również obciążyć zbiór rzeczy ruchomych lub praw, które stanowią całość gospodarczą.

Pod rygorem nieważności umowę sporządza się na piśmie. Należy w niej wskazać datę zawarcia, określić zastawnika (wierzyciela), zastawcę (osobę uprawnioną do rozporządzenia przedmiotem zastawu) oraz dłużnika (o ile nie jest on zastawcą). Podaje się, co jest przedmiotem zastawu. Oprócz tego w umowie określa się wierzytelność zabezpieczoną zastawem i oznacza się stosunek prawny, z którego ona wynika. Gdy zastaw rejestrowy obciąży samochód lub inny pojazd mechaniczny, to wówczas adnotacja o tym zostanie naniesiona do jego dowodu rejestracyjnego. Ustanowiony przy wykorzystaniu tej procedury zastaw rejestrowy następnie powinien zostać wpisany do rejestru zastawów. Natomiast obciążona rzecz, papiery wartościowe albo inne dokumenty, które dotyczą praw obciążonych zastawem rejestrowym, mogą nadal znajdować się w posiadaniu zastawcy.

Gdy dłużnik nie ureguluje swoich zobowiązań, wierzyciel ma prawo zaspokoić wierzytelności z przedmiotu zastawu, nawet gdy właściciel obciążonej rzeczy nie jest jego dłużnikiem. Przysługuje mu pierwszeństwo przed innymi wierzytelnościami. Egzekwowanie należności odbywa się w drodze sądowego postępowania. W pewnych przypadkach zastawnik może nawet przejąć na własność przedmiot zastawu lub doprowadzić do sprzedania jej podczas licytacji komorniczej i pokrycia wierzytelności z uzyskanych w ten sposób pieniędzy. Wartość przejętych rzeczy ustala się na podstawie ich średniej ceny aktualnej w dniu przejęcia. Gdyby była wyższa niż zabezpieczona należność, to wierzyciel powinien zwrócić nadwyżkę w ciągu 14 dni od dnia przejęcia.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Ustawa z 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 67 poz. 569 z późn. zm.).