Jak osoba niebędąca stroną postępowania może przystąpić do sprawy sądowej w czasie jej trwania

Osoba, która jest zainteresowana rozwiązaniem sprawy sądowej w konkretny sposób, może w czasie jej trwania przyłączyć się do jednej ze stron. Chodzi zwłaszcza o sytuacje, gdy wyrok sądu będzie miał wpływ na jej prawa lub obowiązki.

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego do procesu sądowego może w określonych przypadkach wstąpić osoba, która nie występuje w nim jako strona. Zdarza się bowiem, że wyrok sądu wpływa bezpośrednio lub pośrednio na sytuację prawną kogoś innego niż powód lub pozwany. W celu zatem ochrony swoich praw taka osoba może wziąć udział w postępowaniu jako interwenient uboczny. Kto ma więc interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na korzyść jednej ze stron, może do niej przystąpić w każdym stanie sprawy aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji. Aby tego dokonać, należy złożyć specjalne pismo. Interwenient powinien w nim wskazać, jaki ma interes prawny we wstąpieniu i do której ze stron przystępuje. Pismo to należy doręczyć obu stronom. Jeżeli istnieje taka potrzeba, interwenient uboczny może ze wstąpieniem do sprawy połączyć dokonanie innej czynności procesowej.

Każda ze stron może zgłosić opozycję przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego. Musi tego jednak dokonać nie później niż przy rozpoczęciu najbliższej rozprawy. Sąd oddali opozycję, jeżeli interwenient uprawdopodobni, że ma interes prawny we wstąpieniu do sprawy. W celu wyjaśnienia tej kwestii przeprowadzana jest rozprawa. Należy jednak pamiętać, że samo wniesienie sprzeciwu przeciwko udziałowi interwenienta ubocznego pozbawia go prawa do udziału w sprawie. Może bowiem w niej uczestniczyć, dopóki orzeczenie uwzględniające opozycję nie stanie się prawomocne. W takim przypadku, czynności interwenienta ubocznego uważane będą za niebyłe.

Interwenient uboczny jest uprawniony do wszelkich czynności procesowych dopuszczalnych według stanu sprawy. Nie mogą one jednak pozostawać w sprzeczności z działaniami i oświadczeniami strony, do której przystąpił. Według obowiązujących przepisów, interwenientowi należy od chwili jego wstąpienia do sprawy doręczać wszystkie zawiadomienia o terminach i posiedzeniach oraz orzeczenia wydane przez sąd. Osoba przystępująca do strony nie może jednak podnieść w stosunku do niej zarzutu, że sprawa została rozstrzygnięta błędnie albo proces był prowadzony wadliwie. Prawo takie przysługuje interwenientowi tylko w szczególnych sytuacjach. Chodzi o przypadek, gdy stan sprawy w chwili przystąpienia danej osoby uniemożliwił jej korzystanie ze środków obrony. Powyższy wyjątek ma miejsce także wówczas, gdy strona umyślnie lub przez niedbalstwo nie skorzystała z możliwości, które nie były interwenientowi znane. Interwenient uboczny może wejść na miejsce tego, do którego przystąpił, jeżeli powód i pozwany wyrażą na to zgodę.

Przystąpieniem osoby trzeciej do procesu może być także zainteresowana sama strona. Może się bowiem zdarzyć, że w razie niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia mogłaby ona zostać pozwana przez swojego kontrahenta lub kogoś innego posiadającego roszczenie związane ze sprawą. Co więcej, możliwe są sytuacje, w których razie negatywnego wyniku postępowania to stronie przysługiwałoby prawo dochodzenia swoich należności wobec osoby trzeciej. W takich przypadkach może ona zawiadomić ją o toczącym się procesie. Jednocześnie powinna ona wezwać taką osobę do wzięcia w nim udziału. W tym celu strona musi wnieść do sądu specjalne pismo procesowe. Powinno ono zawierać okoliczności wskazujące przyczynę wezwania, jak również opis stanu sprawy. Prawidłowo sporządzone pismo doręcza się niezwłocznie osobie trzeciej, która może zgłosić swe przystąpienie do strony jako interwenient uboczny.

Z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy może wynikać, że wyrok wydany w danej sprawie odnosi bezpośredni skutek między interwenientem a przeciwnikiem strony, do której przystąpił. W takim przypadku należy stosować przepisy właściwe dla współuczestnictwa jednolitego. Oznacza to zatem, że czynności procesowe podejmowane przez działających będą skuteczne wobec pozostałych. Do zawarcia ugody zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa potrzeba jednak zgody wszystkich osób, w tym interwenienta.

agnieszka.bobowska@infor.pl

Art. 76 - 83 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 43, poz. 296).