Zmiany mają zachęcić do udziału w licytacjach

Powiadomienie uczestników o opisie i oszacowaniu

podstawa prawna

Art. 945 par. 4 kodeksu postępowania cywilnego dodany przez art. 1 pkt 111 ustawy nowelizującej

brak

Jeżeli opis i oszacowanie nie zostały ukończone w terminie podanym w zawiadomieniu, komornik o ukończeniu opisu i oszacowania zawiadomi znanych mu uczestników oraz dokona obwieszczenia stosownie do par. 2.

Celem zmian było wzmocnienie praw uczestników postępowania. Uznano, że brak obowiązku powiadamiania ich o ukończeniu przez komornika opisu i oszacowania nieruchomości utrudnia im w praktyce zapoznanie się z tym dokumentem i jego ewentualne zaskarżenie.

Lepsza informacja dla nabywców

podstawa prawna

Art. 948 par. 3 kodeksu postępowania cywilnego dodany przez art. 1 pkt 112 ustawy nowelizującej

brak

Opisem i oszacowaniem należy objąć z osobna każdą nieruchomość stanowiącą przedmiot egzekucji, jeżeli jest ona wpisana do odrębnej księgi wieczystej lub prowadzony jest dla niej odrębny zbiór dokumentów. Jeżeli jednak postępowania egzekucyjne toczące się co do kilku nieruchomości tego samego dłużnika, wpisanych do oddzielnych ksiąg wieczystych lub dla których prowadzone są odrębne zbiory dokumentów, połączone zostały w jedno postępowanie, to w przypadku gdy nieruchomości te stanowią całość gospodarczą, należy opisać i oszacować tę całość i każdą z nieruchomości z osobna.

Dokonywanie opisu i oszacowania dla wszystkich nieruchomości objętych egzekucją i dla każdej z nich z osobna ma sprawić, że potencjalni nabywcy będą lepiej poinformowani, a ich decyzja co do kupna - bardziej świadoma.

Zaskarżenie opisu i oszacowania

podstawa prawna

Art. 950 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 113 ustawy nowelizującej

Termin do zaskarżenia opisu i oszacowania liczy się od dnia jego ukończenia. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Termin zaskarżenia opisu i oszacowania wynosi dwa tygodnie i liczy się od dnia jego ukończenia. Jeżeli opis i oszacowanie nie zostały ukończone w terminie podanym w zawiadomieniu termin do zaskarżenia liczy się od dnia doręczenia uczestnikowi zawiadomienia, o którym mowa w art. 945 par. 4, a dla uczestników, którym nie doręczono zawiadomienia, od dnia obwieszczenia o ukończeniu. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Główna zmiana wprowadzona komentowanym przepisem to wydłużenie terminu do zaskarżenia opisu i oszacowania. Przed nowelizacją wynosił on tydzień, teraz czasu jest dwa razy więcej. Uznano, że opis i oszacowanie to często dokument na tyle obszerny i skomplikowany, że termin tygodniowy był zbyt krótki, aby uczestnicy zdążyli zapoznać się z zawartym tam materiałem.

Rękojmia do dnia poprzedzającego przetarg

podstawa prawna

Art. 962 par. 1 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 114 ustawy nowelizującej

Przystępujący do przetargu obowiązany jest złożyć rękojmię w wysokości jednej dziesiątej części sumy oszacowania.

Przystępujący do przetargu obowiązany jest złożyć rękojmię w wysokości jednej dziesiątej części sumy oszacowania, najpóźniej w dniu poprzedzającym przetarg.

Skrócenie terminu na złożenie rękojmi ma służyć usprawnieniu procedury licytacyjnej. Jak czytamy w uzasadnieniu projektu nowelizacji, składanie rękojmi w dniu licytacji, zwłaszcza gdy chodziło o duże sumy, w praktyce utrudniało pracę komornikom.

Środki przede wszystkim dla wierzycieli

podstawa prawna

Art. 969 par. 3 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 115 ustawy nowelizującej

Z rękojmi utraconej przez nabywcę lub od niego ściągniętej pokrywa się koszty egzekucji związane ze sprzedażą, a resztę przelewa się na dochód Skarbu Państwa.

Z rękojmi utraconej przez nabywcę lub od niego ściągniętej pokrywa się koszty egzekucji związane ze sprzedażą, a reszta wchodzi w skład sumy uzyskanej w egzekucji albo jeżeli egzekucja została umorzona, jest przelewana na dochód Skarbu Państwa.

Zmiana komentowanego przepisu to dobra wiadomość dla wierzycieli. Projektodawcy doszli do wniosku, że rękojmia ściśle wiąże się z celem egzekucji, którym jest przecież zaspokojenie podmiotów dochodzących swoich należności. Dlatego rękojmia przypadać ma przede wszystkim wierzycielom, a tylko w razie umorzenia egzekucji zasilać dochody Skarbu Państwa.

Wcześniejsza kolejna licytacja

podstawa prawna

Art. 985 par. 1 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 116 ustawy nowelizującej

Jeżeli po drugiej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, postępowanie egzekucyjne umarza się i nowa egzekucja z tej nieruchomości może być wszczęta dopiero po upływie roku.

Jeżeli po drugiej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, postępowanie egzekucyjne umarza się i nowa egzekucja z tej nieruchomości może być wszczęta dopiero po upływie 6 miesięcy od daty drugiej licytacji.

Do zaproponowania krótszego terminu ponownej egzekucji z nieruchomości, na którą nie było chętnych, skłoniło projektodawców przekonanie, że w szybko zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej pół roku to czas w zupełności wystarczający. Z kolei celem dodania na końcu przepisu słów "od daty drugiej licytacji" było usunięcie wątpliwości, czy terminu nie należało aby liczyć od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Ułatwienia w zakresie eksmisji

podstawa prawna

Art. 999 par. 1 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 117 ustawy nowelizującej

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości.

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis art. 791 stosuje się odpowiednio.

Zmiany mają zachęcić do nabywania w trybie egzekucyjnym nieruchomości, w których skład wchodzą pomieszczenia mieszkalne. Uznano, że dotychczasowe rozwiązania nie zapewniały skutecznej eksmisji osób zajmujących takie pomieszczenia. Odstraszało to potencjalnych nabywców i uderzało w interesy wierzycieli. Odesłanie do art. 791 oznacza, iż prawomocne postanowienie o przysądzenie własności ma cechy orzeczenia skutecznego wobec wszystkich, a nie tylko wobec konkretnych podmiotów, wymienionych z imienia i nazwiska, nazwy czy firmy.

Najemca wypowie umowę najmu

podstawa prawna

Art. 1002 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 118 ustawy nowelizującej

Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nabywca wstępuje w prawa i obowiązki dłużnika wynikające ze stosunku najmu i dzierżawy stosownie do przepisów prawa normujących te stosunki w wypadku zbycia rzeczy wynajętej lub wydzierżawionej.

Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nabywca wstępuje w prawa i obowiązki dłużnika wynikające ze stosunku najmu i dzierżawy stosownie do przepisów prawa normujących te stosunki w wypadku zbycia rzeczy wynajętej lub wydzierżawionej. W przypadku gdy umowa najmu lub dzierżawy nieruchomości zawarta była na czas oznaczony dłuższy niż dwa lata, nabywca może wypowiedzieć tę umowę, w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, z zachowaniem rocznego terminu wypowiedzenia, o ile umowa nie przewiduje terminu krótszego, chociażby umowa została zawarta z zachowaniem formy pisemnej i z datą pewną, a rzecz została najemcy lub dzierżawcy wydana.

Również ta zmiana ma zachęcić potencjalnych nabywców do uczestnictwa w komorniczych licytacjach nieruchomości. Dotychczas wielu z nich odstraszał bowiem brak możliwości rozstania się z najemcą lub dzierżawcą, który władał nieruchomością na podstawie umowy zawartej jeszcze z poprzednim właścicielem.

Uproszczona egzekucja

podstawa prawna

Art. 1013¹ par. 1 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 119 ustawy nowelizującej

Przepisy niniejszego działu stosuje się do egzekucji z niezabudowanej nieruchomości gruntowej oraz nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym lub użytkowym, jeżeli w chwili złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji nie dokonano zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Przepisy niniejszego działu stosuje się do egzekucji z niezabudowanej nieruchomości gruntowej oraz nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym lub użytkowym, jeżeli w chwili złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji nie dokonano zawiadomienia o zakończeniu budowy albo nie wystąpiono z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na użytkowanie w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Jak stwierdzono w uzasadnieniu projektu nowelizacji, proponowane rozwiązanie dostosowane jest do przepisów określających, do kiedy budynek znajduje się w budowie.

Ogłoszenie także w internecie

podstawa prawna

Art. 1018 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 120 ustawy nowelizującej

Ogłoszenie o wszczęciu egzekucji komornik wywiesi w budynku sądowym i umieści je w dzienniku poczytnym w danej miejscowości.

Ogłoszenie o wszczęciu egzekucji komornik wywiesi w budynku sądowym i umieści je w dzienniku poczytnym w danej miejscowości oraz na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej.

Poszerzenie listy kanałów, za których pośrednictwem komornik ogłasza o wszczęciu egzekucji ze statku morskiego, ma zwiększyć dostęp do informacji na ten temat. W domyśle służyć ma to interesom wierzycieli, gdyż im więcej zainteresowanych nabyciem majątku dłużnika, tym większa szansa na uzyskanie korzystnej ceny.

Poinformować jak najlepiej

podstawa prawna

Art. 1019 kodeksu postępowania cywilnego zmieniony przez art. 1 pkt 121 ustawy nowelizującej

Obwieszczenie o licytacji należy przynajmniej na dwa tygodnie przed licytacją wywiesić w budynku sądowym oraz ogłosić w dzienniku poczytnym w danej miejscowości, jak również przesłać terenowym organom administracji morskiej właściwym dla portu, w którym statek się znajduje, oraz dla portu macierzystego statku w celu wywieszenia w tych portach.

Obwieszczenie o licytacji należy przynajmniej na dwa tygodnie przed licytacją wywiesić w budynku sądowym oraz ogłosić w dzienniku poczytnym w danej miejscowości, a także na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej, jak również przesłać terenowym organom administracji morskiej właściwym dla portu, w którym statek się znajduje, oraz dla portu macierzystego statku w celu wywieszenia w tych portach.

Cel zmian jest dokładnie ten sam jak w art. 1018. Por. zatem poprzedni komentarz.

Paweł Wrześniewski

adwokat