Jak po zmianie przepisów bezpiecznie zawierać umowy o timeshare

Dłuższy czas na odstąpienie od umowy bez żadnych konsekwencji, wprowadzenie ochrony także dla umów jednorocznych, obowiązek dostarczania konsumentowi formularza informacyjnego oraz formularza odstąpienia od umowy - to najważniejsze zmiany, jakie obowiązują od 28 kwietnia dzięki nowej ustawie o timeshare.

Prawo do informacji

Zgodnie z nowymi przepisami na podstawie umowy timeshare konsument otrzymuje prawo do korzystania odpłatnie z co najmniej jednego miejsca zakwaterowania w okresie dłuższym niż rok. Zgodnie z nowymi przepisami przed podpisaniem kontraktu przedsiębiorca musi przekazać konsumentowi szczegółowe informacje, które dotyczą m.in. miejsca zakwaterowania, okresu korzystania z niego w ciągu roku, czasu trwania umowy, możliwości odstąpienia od niej lub rozwiązania jej oraz wszystkich kosztów z nią związanych. [Przykład 1]

Zakres przekazywanych informacji określa standardowy formularz informacyjny dotyczący umowy timeshare. Wzór takiego formularza stanowi załącznik do ustawy. Znajdziemy tam informację m.in. na temat krótkiego opisu produktu, w tym opisu nieruchomości lub innego miejsca zakwaterowania. Z formularza będzie też wynikało zestawienie udostępnionych usług związanych z korzystaniem z miejsca zakwaterowania (np. dostarczanie energii elektrycznej, wody, utrzymanie obiektów, wywóz śmieci) oraz określenie kwoty, jaką konsument ma za nie zapłacić. To jednak nie koniec. W formularzu znajdziemy zestawienie obiektów udostępnionych konsumentowi wraz z miejscem zakwaterowania (np. basen lub sauna). Dzięki niemu będziemy wiedzieli też, czy wszystkie opłaty za korzystanie z tych obiektów zostały uwzględnione w kosztach umowy. Jeżeli nie, to przedsiębiorca musi określić, co uwzględniono w kosztach, a co jest dostępne za odrębną opłatą. Ponadto dzięki ustandaryzowanemu formularzowi uzyskamy informację, czy jest możliwe przystąpienie do systemu wymiany. Z formularza będzie też wynikało określenie kosztów członkostwa oraz kosztów dokonania wymiany. Ponadto dowiemy się, czy przedsiębiorca zobowiązał się do przestrzegania kodeksu lub kodeksów dobrych praktyk. Jeżeli tak, należy wskazać miejsce, w którym można zapoznać się z ich treścią.

Informacje dotyczące umowy przedsiębiorca powinien przekazać konsumentowi w odpowiednim czasie, aby mógł się z nimi zapoznać jeszcze przez jej zawarciem. Ustawodawca nie określił jednak, z jakim wyprzedzeniem te informacje powinny do niego dotrzeć. Ustawa przewiduje też taką sytuację, w której przedsiębiorca nie przekazał konsumentowi przed zawarciem umowy wszystkich wymaganych informacji. Wtedy powinien to zrobić po zawarciu umowy. [Przykład 2]

Nowe przepisy doprecyzowały również regulacje związane z promocją timesharingu. W reklamach dotyczących timeshare przedsiębiorca musi poinformować o miejscu i sposobie otrzymania informacji dotyczących umowy. Za informacje te konsument nie będzie płacił. W dodatku sam wybierze język, w jakim powinny zostać sporządzone. Chodzi tu o język urzędowy państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym konsument mieszka, lub kraju, którego jest obywatelem. Informacje te nie mogą być sporządzone w języku, który nie jest językiem urzędowym UE. Dodatkowo przedsiębiorca, który podczas spotkań, w szczególności organizowanych poza lokalem przedsiębiorstwa, przekazuje konsumentowi informacje handlowe dotyczące timeshare albo który na spotkaniach składa konsumentom oferty zawarcia takich umów, jest obowiązany w zaproszeniach na spotkania jednoznacznie wskazać ich handlowy cel i charakter. To jednak nie koniec.

Co do zasady informacja przekazana już klientowi nie będzie mogła być zmieniona - chyba że wyrazi on na to zgodę lub w razie działania siły wyższej. Zmiana musi być dokonana na piśmie lub na innym trwałym nośniku informacji. Przykładowo może zostać zmieniona cena, jaką konsument ma zapłacić za nabycie prawa, długość okresu korzystania w każdym roku z możliwości zakwaterowania, data, od której konsument może korzystać z prawa itd.

Forma umowy

Umowa timeshare musi być zawarta na piśmie, a dokument umowy przedsiębiorca powinien niezwłocznie doręczyć konsumentowi. Integralną część umowy będą stanowiły informacje zawarte w standardowym formularzu. Egzemplarz standardowego formularza przedsiębiorca powinien dołączyć do umowy. Dodatkowo do zawartych umów przedsiębiorca dołącza standardowy formularz odstąpienia od umowy, którego wzór określa załącznik do ustawy. Przedsiębiorca podaje w formularzu swoje imię i nazwisko lub nazwę (firmę) oraz adres jego miejsca zamieszkania lub adres siedziby.

Możliwość odstąpienia

Istotnym uprawnieniem konsumenta jest możliwość odstąpienia od umowy timeshare. Jest to możliwe bez podania przyczyny i bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Konsument może to zrobić w terminie 14 dni od jej zawarcia albo od doręczenia mu dokumentu umowy (gdy dokument został doręczony później, niż umowa została zawarta). W pewnych przypadkach omawiany termin może jednak ulec wydłużeniu, np. o rok, gdy przedsiębiorca nie przekazał konsumentowi na piśmie lub na trwałym nośniku informacji standardowego formularza odstąpienia od umowy. Termin ten zostanie wydłużony o trzy miesiące wówczas, gdy przedsiębiorca w dniu zawarcia umowy albo doręczenia dokumentu umowy nie przekazał konsumentowi na piśmie lub na trwałym nośniku wszystkich wymaganych informacji związanych z umową.

Jednak termin roczny i trzymiesięczny mogą zostać skrócone, gdy przedsiębiorca jednak przed ich upływem przekaże wymagane informacje. Wtedy konsument może odstąpić od umowy tylko w ciągu 14 dni od ich otrzymania.

Zakaz dla przedsiębiorcy

Przedsiębiorca nie może domagać się lub przyjmować od konsumenta jakichkolwiek świadczeń określonych w umowie timeshare, zanim upłynie termin do odstąpienia od umowy oraz przed doprowadzeniem do nabycia lub zbycia praw z umowy timeshare lub rozwiązaniem umowy. Chodzi tutaj o domaganie się uiszczenia zaliczek, gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, blokady rachunku bankowego lub pisemnego oświadczenia o uznaniu długu. Zawarcie umowy timeshare umożliwia przystąpienie do systemu wymiany. W zamian za udostępnienie na pewien czas innym osobom swojego miejsca zamieszkania można będzie wypoczywać w innym obiekcie lub skorzystać z innych usług oferowanych przez przedsiębiorcę będącego stroną umowy. Będzie to jednak dotyczyło tylko umów, które zostaną podpisane od 28 kwietnia. [Przykład 3]

Dokładna informacja

Firmy oferujące timeshare narażą się również na odpowiedzialność wykroczeniową, jeżeli nie będą przestrzegać przepisów nowej ustawy o timeshare. Przykładowo przedsiębiorca, który przyjmie od konsumenta zapłatę za wakacyjny apartament przed upływem czternastu dni od podpisania z nim umowy, narazi się na grzywnę lub karę ograniczenia wolności. Podobnie kara grozi też przedsiębiorcy, który nie zachowa wymogów, dotyczących treści lub formy umowy.

Elementy umowy

● imię, nazwisko i adres konsumenta,

● imię i nazwisko lub nazwę (firmę) przedsiębiorcy oraz adres jego miejsca zamieszkania lub adres jego siedziby,

● prawo i termin odstąpienia przez konsumenta od umowy,

● zakaz żądania lub przyjmowania od konsumenta świadczeń przed upływem terminu do odstąpienia od umowy,

● miejsce i datę zawarcia umowy.

Co to jest timeshare

System posiadania nieruchomości, w którym osoba kupuje umeblowany i wyposażony apartament lub dom wakacyjny za ułamek kosztu jego posiadania na zawsze lub na określoną liczbę lat, lecz w tym czasie może korzystać z niego tylko przez jakiś okres w ciągu roku, zwykle jeden, dwa lub trzy tygodnie.

PRZYKŁADY

1 W jaki sposób analizować umowę, którą zamierzamy zawrzeć

Pierwszą podstawową zasadą dotyczącą zawierania umowy o timeshare jest rozważne podejmowanie decyzji. Należy pamiętać, że to, co oferuje nam agent, nie musi znaleźć odzwierciedlenia w treści prospektu czy końcowej umowy. Dlatego przed jej podpisaniem trzeba zdobyć jak najwięcej informacji o usłudze. Można zapytać, czy możemy zabrać umowę i inne dokumenty do domu. Warto porównać tę ofertę z innymi. Trzeba się zastanowić, czy chcemy spędzać ten sam tydzień każdego roku w tym samym miejscu przez wiele lat. Analizując umowę, należy zwrócić uwagę, czy nie zawiera ona nieuczciwych klauzul. Najczęściej są to postanowienia zakazujące odstąpienia od niej czy nakazujące zapłatę wygórowanej kary umownej. Inne dotyczą właściwości sądów, które będą rozpatrywały ewentualne spory. Są one określane według siedziby firmy. Na szczęście dzięki zmianom w przepisach od 28 kwietnia mamy 14 dni na odstąpienie od umowy, a do tego czasu firma nie może przyjąć od nas żadnego świadczenia, np. zapłaty za wybraną usługę. Jest więc czas, żeby niejasne zapisy skonsultować z prawnikiem.

2 Czy każda umowa korzysta ze zwiększonej ochrony i można od niej odstąpić

Obecnie obowiązujące przepisy (zarówno polskie, jak i unijne) przewidują, że umowa musi być zawarta na okres co najmniej roku. Firmy timesharingowe, by ominąć prawo, zawierają z konsumentami umowy na okres krótszy niż rok. Wówczas konsument nie korzysta z przysługującej mu zwiększonej ochrony. Do 28 kwietnia przepisy były jeszcze mniej korzystne. Zgodnie z wcześniejszymi rozwiązaniami ochrona przysługiwała konsumentowi, który zawarł umowę co najmniej na trzy lata.

3 Czy istnieje możliwość zmiany miejsca wypoczynku

Członkowie timeshare mogą zgłosić uczestnictwo do klubów umożliwiających wymianę. Członkostwo w nich jest odpłatne. Największe z nich to Resorts Condominium International (R.C.I.) oraz Interval International. Za ich pośrednictwem posiadacz nieruchomości timesharingowej, np. na Hawajach może wymienić swoje jednostki np. na Australię. Aby można było skorzystać z wymiany, dany ośrodek musi spełniać określone przez klub normy pod względem jakości i położenia. Jeżeli zdecydujemy się na wymianę za pośrednictwem klubu, musimy zdeponować swój czas w specjalnym banku i złożyć prośbę o ośrodek lub czas w innym miejscu. Należy jednak pamiętać, że będąc posiadaczem np. zimowego tygodnia w Zakopanem, raczej nie możemy liczyć na tydzień na plaży na Majorce.

Jeżeli chodzi o umowy zawarte po 28 kwietnia, to przez umowę o uczestnictwo w systemie wymiany rozumie się umowę, na podstawie której przedsiębiorca odpłatnie przyznaje konsumentowi dostęp do systemu wymiany, w ramach którego uzyskuje on prawo do korzystania z miejsca zakwaterowania lub prawo do nabycia innych usług świadczonych przez przedsiębiorcę, w zamian za umożliwienie innym konsumentom korzystania z miejsca zakwaterowania będącego przedmiotem jego umowy timeshare.

Łukasz Sobiech

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 16 września 2011 r. o timeshare (Dz.U. nr 230, poz. 1370).