KRS: Wnioski o wyłączenie orzekającego nie powodują zatorów

Ustawodawca nie powinien modyfikować obecnych zasad wyłączenia sędziego.Takie stanowisko do projektu ustawy mającej zmienić polską procedurę cywilną przedstawiła właśnie Krajowa Rada Sądownictwa.

Chodzi o zaproponowany przez resort sprawiedliwości nowy zapis art. 50 par. 3 kodeksu postępowania cywilnego. Umożliwia on sędziemu, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, dokonywanie dalszych czynności procesowych, z wyjątkiem wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Zdaniem ministerstwa zapis ten wraz z odpowiednią modyfikacją art. 52 par. 3 k.p.c., zgodnie z którą "uwzględniając wniosek o wyłączenie sędziego, sąd znosić będzie postępowanie w zakresie obejmującym udział tego sędziego po złożeniu wniosku" (chyba że były to czynności niecierpiące zwłoki), wyeliminuje zjawisko wykorzystywania przez strony - zwłaszcza przez pozwanych - wniosku o wyłączenie sędziego do przedłużania postępowania. Ten bowiem zdaniem projektodawców stał się obecnie instrumentem taktyki procesowej. "Praktyka wskazuje zaś, że uwzględniana jest stosunkowo niewielka liczba tych wniosków" - twierdzi resort.

Takie uzasadnienie nie przekonuje jednak Krajowej Rady Sądownictwa, która podnosi, że projektowana zmiana nie jest zasadna. "Przepisy te (o wyłączeniu sędziego - red.) mają charakter ustrojowy i gwarancyjny, w związku z tym wszelkie zmiany w tym zakresie powinny być dokonywane ostrożnie. Problem oceny wniosków o wyłączenie sędziego nie stanowi zasadniczej przyczyny długotrwałości postępowania. Sytuacje, w których złożenie takiego wniosku znacznie przedłuża postępowanie, mają charakter incydentalny. Dlatego należy pozostawić generalną zasadę, że sędzia, którego dotyczy wniosek, nie powinien podejmować w sprawie czynności, aż do rozpoznania tego wniosku" - czytamy w opinii KRS.

Zdaniem KRS ewentualne problemy z terminowością rozpoznania wniosków o wyłączenie związane są raczej z wadliwą praktyką stosowania przepisów procesowych. W takich sytuacjach nacisk powinien być jednak położony na zmianę praktyki, a nie przepisów.

"Orzeczenie znoszące postępowanie w razie wyłączenia sędziego nie eliminuje społecznych skutków prowadzenia postępowania przez sędziego, w stosunku do którego toczy się postępowanie o wyłączenie. Nie niweluje także w pełni konsekwencji nieprawidłowo zebranego materiału dowodowego ze świadomości uczestników postępowania" - przekonuje rada.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl

Projekt nowelizacji w konsultacjach społecznych