Ofiary błędów lekarzy wolą sąd niż komisję wojewody

Ze statystyk zebranych w sądach przez rzecznika praw pacjenta wynika, że w ciągu czterech lat liczba osób, które ubiegały się o odszkodowania od szpitali i Skarbu Państwa, zwiększyła się o jedną czwartą. W 2009 r. do sądów rejonowych i okręgowych wpłynęło łącznie 749 pozwów, a w 2012 r. już 983. W ubiegłym roku taka droga była dwukrotnie częściej wybierana przez poszkodowanych pacjentów niż postępowanie w przyspieszonym trybie przed specjalnymi komisjami wojewódzkimi. Na dochodzenie roszczeń w tym trybie zdecydowało się około 400 osób. Składanie wniosków do komisji jest jednak możliwe dopiero od początku 2012 r.

- Dane dowodzą, że rośnie świadomość pacjentów o przysługujących im prawach i dochodzeniu roszczeń - podkreśla Krystyna B. Kozłowska, rzecznik praw pacjenta.

Systematycznie wzrasta także liczba rozpatrzonych spraw (z 636 w 2009 r. do 769 w ubiegłym). Niestety, nie idą za tym korzystne dla pacjentów rozstrzygnięcia. W 2009 r. ich roszczenia w sądach rejonowych i okręgowych zostały uwzględnione w całości lub części w 206 sprawach, cztery lata później - tylko w 200.

- Sytuacja pacjentów przed sądami nie jest dobra. Jest im trudno udowodnić, że doszło do błędu lekarza. Sąd wymaga szczegółowego udokumentowania roszczeń opiniami biegłych, a z rzetelnymi ekspertyzami jest problem. Trzeba mieć dużą wiedzę medyczną już na etapie wnoszenia pozwu - podkreśla Jolanta Budzowska, radca prawny z kancelarii Budzowska, Fiutowski i Partnerzy.

Niekorzystną dla ofiar błędów medycznych tendencją jest także brak ugód ze szpitalami. W 2009 r. zawarto ich przed sądami okręgowymi i rejonowymi łącznie 18, a w ubiegłym roku już tylko osiem.

- Pozwane szpitale nie chcą brać na siebie dobrowolnego ryzyka finansowego. Czekają na prawomocny wyrok - podkreśla Jolanta Budzowska.

Problemem jest też przewlekłość postępowań z powodu braku lekarzy chętnych do współpracy z sądami w charakterze biegłych. Zniechęcają ich niskie honoraria. W Sądzie Okręgowym w Warszawie brakuje 80 medyków o różnych specjalnościach. W Krakowie nie ma specjalistów do sporządzania ekspertyz z 11 dziedzin, a w Gdańsku - z 22. W efekcie sprawy o błędy medyczne ciągną się latami. Wyrok zapada średnio po pięciu latach od wniesienia pozwu.

Dużo szybciej można uzyskać orzeczenie o wystąpieniu zdarzenia medycznego przed komisją wojewody. Tam postępowanie trwa cztery miesiące, a w przypadku wykorzystania przez szpital pełnej procedury odwoławczej - osiem miesięcy.

Przewagą drogi sądowej nad trybem pozasądowym jest jednak wysokość odszkodowań.Rekordową rekompensatę w sądzie pacjentowi udało się wywalczyć w 2011 r. Prawomocnym wyrokiem przyznano skarżącemu 1,2 mln złotych zadośćuczynienia, nie licząc odsetek, renty i odszkodowania. Przeciętna kwota orzekana przez sądy wynosi około 300 tys. zł. Trzy razy mniej ofiara złego leczenia może wywalczyć przed komisją wojewódzką.

- Pacjent, decydując się na konkretną ścieżkę, wybiera, czy woli krótszy czas postępowania, ale być może mniejsze odszkodowanie, czy też walczy o kwoty wyższe, ale liczy się także z wysokimi kosztami i - jak pokazują statystyki - oczekiwaniem na wyrok nawet przez kilka lat - podkreśla Barbara Kozłowska.

Aktywność pacjentów powinna niepokoić dyrektorów szpitali. Rekompensaty przyznawane przez komisje większość z nich musi pokrywać z własnych środków, bo nie obowiązują ich ubezpieczenia od zdarzeń medycznych. Zadośćuczynienia przyznawane przez sądy są wypłacane z obowiązkowej dla szpitali polisy OC.

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.183000100.802.jpg@RY2@

Sprawy o błąd medyczny

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl