Koszty uderzają w mediacje

Polubowny sposób rozwiązywania sporów w sądach powszechnych jest ograniczany przez brak możliwości zwolnienia z kosztów prowadzenia mediacji - alarmuje rzecznik praw obywatelskich (RPO).

Decydując się na mediację w sprawach cywilnych, strony muszą uregulować koszty, na które składają się głównie wynagrodzenie mediatora i poniesione przez niego wydatki. Inaczej jednak niż w przypadku tradycyjnego sporu strony nie mogą się ubiegać o zwolnienie od kosztów. Środki przeznaczone na mediację nie są bowiem przez prawo zaliczane do wydatków sądowych. Zdaniem RPO takie przepisy są niezrozumiałe. Obecny stan rzeczy oznacza, że biedne osoby wolą decydować się na zwykły proces, co nie wydaje się korzystne dla całego wymiaru sprawiedliwości.

"Statystycznie proces sądowy jest znacznie dłuższy niż mediacja, która co do zasady trwa miesiąc (...) mediacja nie angażuje w procesie uzgodnień sędziego, który zwolniony jest już z przeprowadzania procesu dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego sprawy i może przeznaczyć ten czas na merytoryczną ocenę każdej zawisłej przed sądem sprawy" - pisze w wystąpieniu do ministra finansów prof. Irena Lipowicz.

Dodaje, że bilans środków i czasu przemawia na korzyść mediacji i przekonuje, że trzeba zachęcać ludzi do korzystania z nich. By tak się stało, proponuje, by instytucją zwolnienia od kosztów objąć również polubowne metody rozstrzygania sporów, a nawet wprowadzić całkowite zwolnienie od kosztów mediacji w tych kategoriach spraw, w których statystycznie okazują się one najbardziej skuteczne.

RPO już po raz kolejny sygnalizuje ten problem. Wcześniej zwracała się do ministra sprawiedliwości, który - choć uznał, że zmiany są potrzebne - stwierdził, że sytuacja finansów publicznych na razie uniemożliwia wprowadzanie modyfikacji w tym zakresie.

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl