Wartość przedmiotu sporu ustala się z dodatkami

Wartość przedmiotu sporu powinna uwzględniać również dodatki, w tym dodatek z tytułu pracy w święta i w nocy. Sprawa o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne jest sprawą o charakterze majątkowym dotyczącym rozwiązania stosunku pracy. Wartość przedmiotu sporu w takiej sprawie ustalić należy zatem zgodnie z art. 231 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.; dalej: k.p.c.). Przewiduje on, iż w sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi, przy umowach na czas określony - suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok, a przy umowach na czas nieokreślony - za okres jednego roku.

Uznać zatem należy, że chodzi tu o wszystkie wypłacone pracownikowi składniki wynagrodzenia za pracę w okresie, o którym mowa w omawianym przepisie. W przypadku umowy na czas określony zawartej na czas krótszy niż rok będzie to suma wynagrodzeń za okres zatrudnienia.

Sad Najwyższy w postanowieniu z 20 listopada 2007 r., (sygn. akt II PZ 56/07 OSNP 2009/3-4/45) w kontekście ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy wyraził pogląd, że zgodnie z art. 231 k.p.c. podstawą ustalenia wartości przedmiotu sporu jest wynagrodzenie w kwocie, której przysługiwanie pracownikowi w okresie objętym sporem nie jest sporne między stronami, a nie wynagrodzenie żądane przez pracownika, które stanowi (lub może stanowić) przedmiot odrębnego roszczenia. Podobne reguły przyjąć należy w sprawach o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia. Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek i kosztów żądanych obok roszczenia głównego.

Jeżeli powód nie wskaże w pozwie wartości przedmiotu sporu, zostanie wezwany do usunięcia tego braku pod rygorem zwrotu pozwu. Brak taki uniemożliwia bowiem nadanie sprawie dalszego biegu, dlatego nie może być usunięty w drodze czynności wyjaśniających. Po pierwsze od wartości przedmiotu sporu zależy właściwość rzeczowa sądu. Po drugie od wartości przedmiotu sporu zależy to, czy powód musi uiścić opłatę od pozwu. Po trzecie wreszcie wartość przedmiotu sporu wpływa na to, czy sprawa rozpoznana będzie w postępowaniu zwykłym czy uproszczonym.

W omawianej sprawie prawidłowe wyliczenie wartości przedmiotu sporu nie będzie miało aż tak istotnego znaczenia, gdyż pracownik będzie zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty od pozwu, zaś sprawa rozpoznana będzie w postępowaniu zwykłym, ponieważ wartość przedmiotu sporu w każdym przypadku przekroczy 10 tys. zł.

Ustalenie wartości przedmiotu sporu może sprawiać niekiedy pewne trudności pracownikowi, który nie zawsze może dysponować danymi pozwalającymi ustalić wysokość wynagrodzenia wypłaconego przez okres sporny, szczególnie jeśli obejmowało ono zmienne składniki. Pracownicy wskazują zatem wartość wynikającą z angażu i nie jest ona zwykle kwestionowana. Jeśli sąd nabierze jednak wątpliwości co do wartości przedmiotu sporu wskazanej przez powoda, może ją sprawdzić z urzędu, zarządzając w tym celu odpowiednie dochodzenie (art. 25 k.p.c). Po doręczeniu pozwu sprawdzenie takie jest dopuszczalne jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

Wskazana w pozwie wartość przedmiotu sporu, która nie została sprawdzona przez sąd pierwszej instancji w myśl art. 25 par. 1 i 2 k.p.c., pozostaje aktualna w postępowaniu apelacyjnym (art. 368 par. 2 k.p.c.) i kasacyjnym (art. 368 par. 2 w zw. z art. 3984 par. 3 i art. 398 21 k.p.c.). Jeśli jednak wartość przedmiotu zaskarżenia została zdaniem sądu wskazana nieprawidłowo, również ona może podlegać kontroli.

Pamiętać należy, że w sprawie o zasądzenie odszkodowania z tytułu bezprawnego rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wartość przedmiotu sporu ustala się inaczej niż w sprawie o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia czy przywrócenie do pracy - stanowi ją bowiem podana kwota pieniężna (art. 19 par. 1 k.p.c.), a nie suma wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku (art. 23 1 k.p.c).

@RY1@i02/2014/161/i02.2014.161.217000600.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu