Przedsiębiorca nie wybierze dowolnego komornika
PROBLEM: W sejmowej komisji rozpoczęły się prace nad projektem nowelizacji ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 231, poz. 1376 ze zm.). Projekt ma w założeniu usprawnić prowadzenie postępowań egzekucyjnych, ale już pojawiają się wątpliwości dotyczące tego, czy nie będzie to ograniczać prawa wierzyciela do wyboru komornika. Nowelizacja zakłada, że jeśli kancelaria komornicza nie będzie mogła się wykazać określoną skutecznością, to będzie musiała odmówić zajęcia się kolejną sprawą. I tak kancelarie, które prowadzą od 2 tys. do 5 tys. spraw rocznie, będą musiały wykazać się skutecznością wyższą niż 35 proc., dotyczyć ich będzie obecne ograniczenie wynikające z 6-miesięcznej zaległości. Te o wpływie powyżej 5 tys. spraw rocznie będą musiały wykazywać się skutecznością wyższą niż 40 proc., jak również zaległość nie będzie mogła przekraczać 6 miesięcy. Jeżeli dany komornik nie spełni nowych wymagań - nie będzie mógł przyjąć sprawy spoza swojego rewiru. Limity nie będą obowiązywać kancelarii do 2 tys. spraw. Zapytaliśmy ekspertów, czy obawy o wspomniane wyżej ograniczenie prawa do wyboru komornika są zasadne.
@RY1@i02/2014/130/i02.2014.130.21500020a.803.jpg@RY2@
Ligia Krajewska poseł Sejmu RP, sprawozdawca ustawy
Ustawa ma doprowadzić do poprawy efektywności komorników, a przede wszystkim - do zwiększenia skuteczności ich działań w ściąganiu zaległości od dłużników. W praktyce zaproponowane rozwiązania korzystne będą również dla wierzycieli.
Obecne przepisy, dające dużą możliwość wyboru komornika, doprowadziły do znacznego rozwarstwienia wielkości kancelarii komorniczych. Obecnie większość spraw trafia do kancelarii dużych, do których obecnie należy ponad 80 proc. rynku. Tracą na tym kancelarie małe, często bardziej sprawne i skuteczne. Wprowadzenie zmian byłoby też odpowiedzią na obserwowane obecnie negatywne zjawisko spadku efektywności egzekucji w miarę wzrostu wpływu spraw do kancelarii komorniczej. W największych, z wpływem powyżej 5 tys. spraw rocznie, niestety ta skuteczność wynosi zaledwie kilkanaście procent.
Liczymy na to, że wprowadzenie nowych przepisów doprowadzi do tego, że zwiększy się liczba kancelarii komorniczych. W Polsce ich liczba jest ich znacznie mniejsza niż w krajach UE, gdzie jeden komornik najczęściej przypada na 20-25 tys. mieszkańców. U nas - jeden na 30 tys.
Po zmianach kancelarie z wpływem od 2001 spraw do 5000 spraw rocznie, aby móc przyjmować sprawy spoza rewiru - będą musiały wykazać się odpowiednią skutecznością, na poziomie powyżej 35 proc. Dodatkowo będą musiały spełnić obowiązujące także dziś wymogi zaległości mniejszej niż 6-miesięczna w poprzedzającym półroczu. Dla kancelarii z wpływem powyżej 5000 spraw próg skuteczności ustalony będzie na poziomie co najmniej 40 proc. Kancelarie, które nie spełniają warunków, - nie zajmą się sprawą. Dla wierzycieli będzie oznaczać to ułatwienie w wyborze - bo poznają skuteczność kancelarii.
Wprowadzone zmiany będą korzystne dla kancelarii z małą liczbą spraw lub komorników, którzy dopiero co zaczynają działalność egzekucyjną. Oznacza to dla nich faktyczną liberalizację w zakresie możliwości przyjmowania spraw spoza rewiru. Ułatwi to start nowo powołanym komornikom. Byłby to zatem także element dalszej deregulacji dostępu do zawodu.
@RY1@i02/2014/130/i02.2014.130.21500020a.804.jpg@RY2@
Karol Sienkiewicz radca prawny, Sienkiewicz, Jaroszewski, Zamroch. Radcowie Prawni sp.p.
W obecnym stanie prawnym wierzyciel ma prawo wyboru komornika również spoza rewiru, z wyjątkiem spraw o egzekucję z nieruchomości oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio. Jedynym przypadkiem, w którym komornik może odmówić przyjęcia wniosku egzekucyjnego - a tym samym odmówić podjęcia się określonej sprawy - jest sytuacja, w której zaległość komornika w prowadzonych sprawach przekracza 6 miesięcy. Zaległość taką oblicza się na podstawie ilorazu liczby spraw niezałatwionych w ostatnim półroczu oraz średniego miesięcznego wpływu spraw w tym okresie (bez spraw o świadczenia alimentacyjne).
Co oznacza ta nowelizacja? Ma ona być odpowiedzią na niską skuteczność komorniczych postępowań egzekucyjnych. Co więcej, okazuje się, że najniższą skutecznością mogą się pochwalić komornicy, którzy przyjmują najwięcej spraw. Kancelarie takie dokonują zazwyczaj bowiem jedynie podstawowych czynności, takich jak przesłanie pisma do US, ZUS, CEPiK i samego dłużnika. Tak więc planowana nowelizacja ma skutkować podniesieniem konkurencyjności komorników oraz sprzyjać wchodzeniu nowych kancelarii na rynek komorniczy. Ma również skutkować zwiększeniem liczby kancelarii najbardziej skutecznych, czyli tych, do których wpływa 2-5 tys. spraw rocznie. W konsekwencji przy wyborze komornika spoza rejonu jego działalności będzie można mieć pewność, że dany komornik - o ile nie odmówi wszczęcia egzekucji - ma określoną ustawowo skuteczność.
Z innej jednak strony wierzyciel nie zawsze będzie mógł przekazać prowadzenie swoich egzekucji zaufanemu komornikowi, z którym prowadzi stałą współpracę, jeżeli komornik nie osiągnie ustawowych limitów. W przypadku takim komornik bowiem nie może, a musi odmówić wszczęcia egzekucji.
Trzeba jednocześnie pamiętać, że nawet najlepsza regulacja nie polepszy wyników egzekucji, w sytuacji gdy wierzyciel zaniedbał czynności, których powinien dokonać przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, takich jak na przykład złożenie wniosku o dokonanie zabezpieczenia czy wnikliwe poszukiwanie majątku dłużnika - czy to samodzielnie, czy przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Ogromne znaczenie będzie mieć również stan majątku dłużnika, bo z pustego nawet Salomon nie naleje.
Ligia Krajewska
poseł Sejmu RP, sprawozdawca ustawy
Karol Sienkiewicz
radca prawny, Sienkiewicz, Jaroszewski, Zamroch. Radcowie Prawni sp.p.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu