Pozew w sprawie klauzul figurujących w rejestrze może zostać odrzucony

Podstawowym celem postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone jest usunięcie z obrotu klauzul uznanych za abuzywne ze skutkiem nie tylko dla stron procesu, lecz także dla osób trzecich. Omawiana rozszerzona powaga rzeczy osądzonej obejmuje zatem po stronie pozwanej także innych przedsiębiorców posługujących się taką klauzulą wpisaną do rejestru prowadzonego przez prezesa UOKiK.

Wyeksponować należy, że stosownie do art. 479⁴⁵ par. 3 kodeksu postępowania cywilnego rejestr postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest jawny. Jawność ta pozwala przedsiębiorcom formułującym własny wzorzec na zapoznanie się z klauzulami abuzywnymi, których stosowanie zostało zakazane, a - w konsekwencji - respektowanie wyroku sądu będącego podstawą wpisu w tymże rejestrze.

Podkreślenia wymaga to, że jeżeli przedsiębiorca postąpi wbrew zapisowi w rejestrze i posłuży się wymienioną w nim klauzulą, narazi się na interwencję prezesa UOKiK, który powinien ją podjąć na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W postępowaniu wywołanym taką interwencją dany przedsiębiorca będzie zaś mógł ewentualnie usprawiedliwić swoje zachowanie, wykazując np., iż zostało ono podjęte w okolicznościach wyłączających bezprawność lub jest dla konsumenta korzystne.

Pomocne w udzieleniu odpowiedzi na pytanie czytelnika będzie uzasadnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 6 lutego 2014 r., sygn. akt VI ACa 922/13. SA podniósł, że "wpisanie do rejestru przed wniesieniem pozwu [o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone - przyp. autorki] klauzuli o tożsamej treści winno skutkować odrzuceniem pozwu z powodu objęcia jej przedmiotu powagą rzeczy osądzonej. Nie ma też, z punktu widzenia ochrony interesów konsumentów, względów celowościowych i funkcjonalnych, potrzeby prowadzenia kilku postępowań, które miałoby zakończyć się identycznym rozstrzygnięciem i wpisywania do rejestru kolejnej klauzuli, skoro widnieje w nim klauzula o oczywiście tożsamym brzmieniu. Taka praktyka czyni rejestr nieczytelnym i w konsekwencji nie może on w należyty sposób pełnić swojej funkcji.".

Reasumując, odradzam czytelnikowi wniesienie pozwu, ponieważ i tak zostanie on odrzucony. A stanie się tak z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Sprawa o to samo roszczenie została już prawomocnie rozstrzygnięta, czego wyrazem jest odpowiedni wpis w rejestrze prezesa UOKiK.

@RY1@i02/2014/096/i02.2014.096.21500070c.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 199 par. 1 pkt 2 oraz art. 479⁴³ oraz 479⁴⁵ par. 3 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 101).

Art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm.).