Wierzytelność da się potrącić także przed sądem

W opisanej sytuacji proponuję, aby w odpowiedzi na pozew podnieść następujące zarzuty i wnioski dowodowe.

W pierwszej kolejności, wnosząc o oddalenie powództwa w całości, należy w nim zawrzeć zarzut procesowy potrącenia z wierzytelności w kwocie 50 tys. zł (przysługującej powodowi wobec pozwanej spółki czytelnika z tytułu należności za wykonanie posadzki przemysłowej), należności w wysokości 35 tys. zł przysługującej z kolei pozwanej wobec podwykonawcy w związku z zastępczym wykonaniem posadzki. Omawiany zarzut można, choć nie trzeba, poprzedzić złożeniem podwykonawcy oświadczenia o potrąceniu w sensie materialnoprawnym. Obie strony są bowiem względem siebie dłużnikami i wierzycielami, przedmiotem zaś obu wymagalnych wierzytelności są pieniądze, które mogą być dochodzone przed sądem. Komentowane oświadczenie składa się w dowolnej formie, stąd pogląd, że zarzut procesowy może, ale nie musi, poprzedzać jego oddzielne wyartykułowanie. Dopuszczalne jest mianowicie podniesienie w odpowiedzi na pozew jedynie takiego procesowego zarzutu, co interpretuje się jako równoczesne złożenie oświadczenia o kompensacji w sensie materialnoprawnym. Bez względu na sposób zgłoszenia wywołuje ono skutek z chwilą, w której dotarło do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Skutecznie dokonane potrącenie powoduje wzajemne umorzenie obu wierzytelności do wysokości niższej należności, a więc - w tym przypadku do kwoty 35 tys. zł. Nie ma przy tym znaczenia, że oświadczenie o potrąceniu w sensie materialnoprawnym złożono dopiero w toku procesu. Tak też uznał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 22 lipca 2011 r. (sygn. VI ACa 783/10), twierdząc, że nie ma przeszkód, aby oświadczenie o potrąceniu w znaczeniu materialnoprawnym zostało złożone w toku procesu. Możliwość potrącenia nie jest bowiem ograniczona w czasie. Trzeba je jednak oczywiście odpowiednio udokumentować. W omawianej sytuacji notą obciążeniową, pismami skierowanymi przez spółkę do powoda z informacją o tym, że przedmiot umowy dotknięty jest brakami, a inwestor zlecił wykonanie zastępcze poprawek innej firmie (wraz z dowodem ich doręczenia i/albo odbioru), ewentualnie dodatkowo, fakturą wystawioną pozwanej spółce przez inwestora (jeżeli spółka taką fakturą dysponuje).

Zakładając, że powód, w dalszym toku procesu, będzie kwestionował istnienie podstaw do potrącenia w sensie materialnoprawnym, pozwana spółka powinna wykazać zasadność złożenia oświadczenia o kompensacji, tj. istnienie, wysokość i wymagalność wierzytelności w kwocie 35 tys. zł. W tym celu już w odpowiedzi na pozew powinna złożyć wniosek o dopuszczenie, a następnie przeprowadzenie dowodów z dokumentów: noty obciążeniowej, pism skierowanych przez spółkę do powoda z informacją o tym, że przedmiot umowy dotknięty jest brakami, a inwestor zlecił wykonanie zastępcze poprawek innej firmie (wraz z dowodem ich doręczenia i/albo odbioru), ewentualnie dodatkowo, faktury wystawionej pozwanej spółce przez inwestora (jeżeli taka faktura, oczywiście, została wystawiona). Wskazany może okazać dowód z przesłuchania w charakterze świadka przedstawiciela inwestora oraz z przesłuchania stron i pisemnej opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia zakresu i wartości robót zastępczych.

Alternatywnie, z ostrożności procesowej, gdyby sąd nie uwzględnił zarzutu potrącenia, należy podnieść, że posadzka przemysłowa została nieprawidłowo wykonana przez powoda, dlatego też inwestor - po dwóch monitach pozwanej spółki - zlecił wykonanie zastępcze innej firmie, o czym pozwana powiadomiła pisemnie powoda. Twierdzenia te pociągają za sobą konieczność zgłoszenia wniosku o dopuszczenie dowodu zarówno z uprzednio cytowanych dokumentów, jak i z pisemnej opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy i ewentualnie w jakim zakresie powód usunął usterki wskazanej posadzki i jaka jest wartość wykonanych przez powoda prac.

@RY1@i02/2014/023/i02.2014.023.21500030b.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 498-499 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).