Nowa rękojmia to spór o definicję konsumenta

Termin rękojmi będzie biegł na nowo od dnia wymiany rzeczy na wolną od wad, jeżeli towar nabyty przez konsumenta zepsuje się przed upływem dwuletniego okresu jej obowiązywania - tak zakłada projekt nowelizacji kodeksu cywilnego. A ta diametralna zmiana miałaby wejść w życie 1 stycznia 2018 r.

Jednak niektórzy eksperci już podnoszą, że przy tej okazji powinno się wreszcie rozszerzyć definicję konsumenta. W przeciwnym razie nowy, korzystny przepis będzie krzywdzący dla prowadzących działalność gospodarczą i kupujących produkty nie tylko na potrzeby firmy, lecz także na użytek własny. Oni bowiem traktowani są jak przedsiębiorcy. - Chcąc, by mieli prawo do nowej, odnawianej rękojmi, można też wprowadzić definicję umów mieszanych i zapisać, że gdy zakup w przeważającej mierze wykorzystywany jest do własnych potrzeb, a nie celów gospodarczych, to stronie zawierającej taką umowę przysługują uprawnienia równe konsumentowi - proponuje radca prawny Bartosz Draniewicz. Jego zdaniem powód ku temu jest, bo wygląda na to, że definicja konsumenta z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie praw konsumentów jest szersza niż zawarta w rodzimym kodeksie cywilnym.

Warto się zastanowić, czy nie objąć prowadzących działalność gospodarczą ochroną konsumencką, w sytuacji gdy zakup jest wykorzystywany w przeważającej mierze do własnych potrzeb

radca prawny

Przypomnijmy: art. 22¹ k.c. stanowi wprost, że konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Tymczasem z dyrektywy wynika, że "gdy umowa zawierana jest w celach, które częściowo są związane z działalnością handlową danej osoby, a częściowo nie są z nią związane, a cel handlowy jest do tego stopnia ograniczony, że nie jest dominujący w ogólnym kontekście umowy, taka osoba również powinna być uznawana za konsumenta".

- W naszym parlamencie bardzo długo debatowano nad tym, czy przyjąć do polskich przepisów punkt 17 unijnego dokumentu. Ostatecznie, przyjmując w 2014 r. ustawę o prawach konsumenta, nie zdecydowano się na to - przypomina Miłosława Strzelec-Gwóźdź, radca prawny i partner w GP Kancelaria Radców Prawnych. Zapytana zaś o to, czy drobni przedsiębiorcy będą mogli ruszyć do sądów, jeżeli posłowie nie zdecydują się na to również tym razem, opowiada twierdząco. - Mogą powołać się na treść dyrektywy i na tej podstawie domagać się prawa do rękojmi jak konsumenci. Ale tylko wtedy, jeśli przedsiębiorca nie wliczył sobie w koszty prowadzenia biznesu zakupu danego towaru. W innych przypadkach może być to bardzo trudne, sprawę musiałby najprawdopodobniej ocenić Trybunał Sprawiedliwości UE - dodaje. Ale nie wszyscy się z tym zgadzają. - Nie zaryzykowałbym kierowania roszczeń w oparciu o sam przepis dyrektywy, gdyż zasady jej bezpośredniego stosowania nie są takie oczywiste. A w ogóle uważam, że ta ochrona takim konsumentom przedsiębiorcom się nie należy - stwierdza adwokat Dominik Jędrzejko, partner w Kancelarii Kaszubiak Jędrzejko Adwokaci sp.p. ⒸⓅ

C2-3

Jakub Styczyński