Czy nowelizacja dopuszcza warunkowe czynności procesowe?
Wraz z rdzeniem nowelizacji kodeksu postepowania cywilnego 7 listopada 2019 r. wchodzi w życie niepozorna modyfikacja przepisu regulującego tryb doręczeń pism pomiędzy profesjonalnymi pełnomocnikami. Do art. 132 k.p.c. wprowadzono par. 1 3 umożliwiający bezpośrednie doręczenia elektroniczne. Będzie to możliwe, jeżeli profesjonalni zastępcy stron złożą w tym zakresie zgodne oświadczenia, wskazując adresy e-mail służące tej komunikacji. O ile sam pomysł doręczeń elektronicznych budzi aprobatę i sprawdza się powszechnie w arbitrażu, o tyle wątpliwości powoduje ostatnie zdanie nowego art. 132 par. 1 3 k.p.c., zgodnie z którym oświadczenia we wskazanym zakresie nie podlegają odwołaniu, a zastrzeżenia warunku lub terminu uważa się za nieistniejące. Analogiczne rozwiązanie przewiduje nowy art. 205 5 par. 4 k.p.c. dotyczący wniosku o przeprowadzenie posiedzenia przygotowawczego bez udziału powoda.
Zamierzone zwiększenie stabilności oświadczeń dotyczących wzajemnych doręczeń elektronicznych i przeprowadzenia posiedzenia pod nieobecność strony nie budzi sprzeciwu, jednak sposób, w jaki tego dokonano, wywołuje skutki wykraczające poza te dwa przypadki. Są to bowiem pierwsze wypowiedzi w k.p.c. dotyczące możliwości dokonywania przez strony czynności procesowych z zastrzeżeniem warunku lub terminu. Wyłącza się możliwość takiego zastrzeżenia w odniesieniu do dwóch, konkretnych czynności – wniosków o dopuszczenie bezpośrednich doręczeń elektronicznych (art. 132 par. 13 k.p.c.). i przeprowadzenie posiedzenia przygotowawczego bez udziału powoda (art. 2055 par. 4 k.p.c.). Rozumując a contrario – a jest to sposób wykładni w pełni dopuszczalny w odniesieniu do kodyfikacji proceduralnych (z założenia zamkniętych i wyczerpujących) – należałoby przyjąć, że pozostałe czynności procesowe stron (a przynajmniej czynności, których istotą jest procesowe oświadczenie woli – wnioski) zawierać mogą zastrzeżenie warunku lub terminu.
Za tym, że ustawodawca świadomie dopuścił warunkowe czynności procesowe stron, może przemawiać fakt, że w tej samej nowelizacji uchylono art. 5058 par. 1 k.p.c. Przewidywał on możliwość złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku ustnie do protokołu rozprawy w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu nowelizacji konieczność jego uchylenia wytłumaczono tym, że dopuszczenie ustnego wniosku w postępowaniu odrębnym a contrario wykluczało ustne wnioski o uzasadnienie w innych postępowaniach. Ograniczenie takie ustawodawca uznał za niezasadne, stąd uchylenie art. 5058 par. 1 k.p.c. i przewidziany tym skutek – nieograniczonej dopuszczalności składania ustnych wniosków o uzasadnienie we wszystkich postępowaniach.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.