Kandydaci do wyspecjalizowanych służb wojskowych muszą być odporni na stres

Wstępujący do armii zawodowej muszą przejść obowiązkowo badania psychologiczne ze względu na zagrożenia oraz dostęp do broni. Także kierowcy oraz osoby ubiegające się o taką pracę zobowiązani są przejść testy. Badania psychologiczne osób skierowanych do służby w wyspecjalizowanych służbach sił zbrojnych wymagających szczególnych predyspozycji obejmują także ocenę sprawności funkcjonowania w sytuacjach trudnych i stresowych oraz sposobu działania i podejmowania decyzji w sytuacjach zagrożenia.

Obowiązujący zakres badań psychologicznych osób powoływanych do czynnej służby wojskowej zgodny jest z potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy rozporządzenia określają również kompetencje oraz tryb kierowania na specjalistyczne badania psychologiczne do wojskowych pracowni psychologicznych oraz wzory skierowania i orzeczenia psychologicznego. Nowe rozporządzenie określa także procedurę odwoławczą od orzeczeń psychologicznych. Tryb odwoławczy wynika z konieczności zlikwidowania luki prawnej, pozbawiającej prawa do odwołania się od wyników badań prowadzonych w wojskowych pracowniach psychologicznych. Przeprowadzenie podstępowania odwoławczego w odniesieniu do badań wykonywanych w regionalnych wojskowych pracowniach psychologicznych wydawanych w II instancji powierzono nowo tworzonej Centralnej Wojskowej Pracowni Psychologicznej. Pracownia ta będzie również sprawowała nadzór nad wojskowymi pracowniami psychologicznymi. Regionalne wojskowe pracownie psychologiczne będą właściwe w zakresie procedury odwoławczej od orzeczeń wydawanych przez podporządkowane im Wojskowe Pracownie Psychologiczne. Rozporządzenie to umożliwia wykonanie, poza badaniami prowadzonymi w wojskowych pracowniach psychologicznych, uzupełniających psychologicznych badań specjalistycznych kandydatów na stanowiska i funkcje w Wojskach Specjalnych, Żandarmerii Wojskowej oraz jednostkach powietrzno-desantowych i desantowo-szturmowych, przez psychologów tych jednostek. Badania te stanowią element wewnętrznej procedury selekcji i doboru do określonych stanowisk. Prowadzone są ze względu na specyfikę tych wojsk i jednostek wojskowych. Od osób służących w nich wymaga się bowiem szczególnych zdolności i cech psychologicznych. Negatywne wyniki dodatkowych badań uzupełniających nie eliminują takiej osoby jako kandydata na żołnierza zawodowego. Pokazują jedynie, że taka osoba nie ma predyspozycji do służby w tych wojskach, jednostkach wojskowych lub na określonych funkcjach i stanowiskach. Określenie warunków wykonywania badań psychologicznych oraz wydawania orzeczeń, jak również sprawowania funkcji kontrolnej w tym zakresie jest nieodzownym warunkiem poprawności i jednolitości orzecznictwa psychologicznego.

Bożena Wiktorowska

Podstawa prawna

Par. 1-11 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 31 sierpnia 2009 r. w sprawie badań psychologicznych osób powoływanych do czynnej służby wojskowej (Dz.U. nr 150, poz. 1215). Weszło w życie 30 września 2009 r.