Czy uchwałę o likwidacji szkoły trzeba opiniować

Czytelnik jest członkiem związków zawodowych. Rada gminy podjęła uchwałę o zamiarze likwidacji szkoły. Zgodnie ustawą o związkach zawodowych organizacji związkowej przysługuje prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych.

- Czy uchwała rady może być uznana za akt prawny - pyta pan Mieczysław z województwa warmińsko-mazurskiego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uchwale z 29 listopada 2010 r. (I OPS 2/10) wszystkie uchwały organów samorządu terytorialnego, w tym uchwały dotyczące utworzenia, przekształcenia, likwidacji samorządowej jednostki organizacyjnej, należy uznać za akty prawne. Organy samorządu jako organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Każda zatem uchwała o likwidacji (przekształceniu, utworzeniu) czy o zamiarze likwidacji określonej jednostki organizacyjnej jest aktem prawnym. Nie każda jednak uchwała organów samorządu będzie podlegała procedurze opiniodawczej związków zawodowych.

Z zakresu opiniowania wyłączone są uchwały o charakterze indywidualnych aktów administracyjnych (decyzji), a także szeroki krąg uchwał podejmowanych w regulowanych przepisami prawa materialnego sprawach nieobjętych zadaniami związków zawodowych, jak również uchwały o charakterze personalnym, statutowym czy inne uchwały o charakterze wewnętrznym i organizacyjnym.

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przy ocenie, czy istnieje obowiązek przekazania określonej uchwały do zaopiniowania organizacji związkowej, najpierw należy badać, czy jej przedmiot dotyczy spraw publicznych o istotnym znaczeniu społecznym i mieści się w zakresie działania związków. Jeśli przedmiotem uchwały jest określone rozwiązanie organizacyjne o charakterze wewnętrznym, niemające związku z zadaniami związków, to nie ma obowiązku poddawania go opiniowaniu.

Uchwały będą jednak mu podlegać, gdy zamierzone zmiany organizacyjne będą miały związek z zadaniami związków i wywołają skutki zewnętrzne. NSA podkreślił, iż likwidacja publicznych szkół i placówek oświatowych następuje w szczególnym trybie, różniącym się od trybu likwidacji innych jednostek organizacyjnych. Za podstawową szczególną cechę likwidacji szkół należy uznać dwuetapowość procedury likwidacyjnej.

Pierwszym etapem jest podjęcie uchwały o zamiarze likwidacji określonej szkoły lub placówki. Podjęcie tej uchwały stanowi podstawę do podejmowania przez organ wykonawczy dalszych, ustawowo określonych czynności poprzedzających likwidację szkoły lub placówki.

Czynności te stanowią niezbędny element procesu likwidacyjnego, niedokonanie lub niewłaściwe ich dokonanie (zawiadomienia rodziców, zawiadomienia kuratora) skutkować może uznaniem późniejszej uchwały o likwidacji szkoły za sprzeczną z prawem.

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 19 ust. 1 i 2 z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).

Uchwała NSA z 29 listopada 2010 r. (I OPS 2/10, LEX nr 621106).