Jakie zasady obowiązują w trakcie realizacji programów operacyjnych

Instytucja zarządzająca w pierwszej kolejności przygotowuje szczegółowy opis priorytetów programu operacyjnego, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego. Wytyczne te mają na celu zapewnienie zgodności sposobu wdrażania programów operacyjnych z prawem UE oraz wymaganiami Komisji Europejskiej. Następnie przygotowuje i przekazuje komitetowi monitorującemu do zatwierdzenia propozycję kryteriów wyboru projektów. Zgodnie z kryteriami, które zatwierdzi komitet monitorujący, w ramach programu operacyjnego mogą być dofinansowane trzy kategorie projektów: indywidualne - o strategicznym znaczeniu dla realizacji programu, wskazane przez instytucję zarządzającą, systemowe - polegające na realizacji zadań publicznych lub wyłonione w trybie konkursu. Wymienione projekty mogą być również projektami realizowanymi w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.

Gdy komitet zatwierdzi kryteria wyboru, instytucja zarządzająca ogłasza komunikat bądź w "Monitorze Polskim", bądź w wojewódzkim dzienniku urzędowym, w zależnościod tego, czy jest to krajowy, czy regionalny program operacyjny. W treści komunikatu umieszcza się adres strony internetowej, na której instytucja podaje szczegółowy opis priorytetów krajowego programu operacyjnego lub jego zmian, termin, do którego program ma być stosowany, oraz zakres wprowadzonych zmian. Na stronie internetowej zamieszcza się również listę projektów, które mogą być w ramach programu dofinansowane (czy to projekty indywidualne, systemowe lub wyłonione w ramach konkursu). Publikowane są także dokumenty stanowiące system realizacji programu operacyjnego, jak również ich zmiany. Zmiany takie mogą być konieczne ze względu na zobowiązania międzynarodowe lub przepisy odrębnych ustaw, jednakże nie mogą być poczynione na niekorzyść wnioskodawcy w trakcie trwania określonej tury konkursu, w zakresie, jakim dotyczą tego konkursu, nie mogą też mieć negatywnego wpływu na rozpatrzenie złożonego przed dokonaniem tej zmiany wniosku o dofinansowanie (w przypadku konkursów otwartych). Wszelkie, dopuszczalne zmiany muszą być opublikowane wraz z uzasadnieniem oraz terminem, od którego zmiany te będą stosowane.

Ustawa dopuszcza również tworzenie partnerstw, przez podmioty ubiegające się o dofinansowanie w celu wspólnej realizacji projektów.

W procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą często eksperci w danej dziedzinie objętej programem operacyjnym. Wyłoniony (zakwalifikowany do dofinansowania) np. w drodze konkursu zostaje projekt, który przejdzie wszystkie etapy jego oceny. Z beneficjentami wyłonionymi w ten sposób w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie zawierane są umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca jest informowany pisemnie o wynikach oceny jego projektu. W razie negatywnej oceny przysługuje mu co najmniej jeden środek odwoławczy przewidziany w systemie realizacji programu operacyjnego. Odwołanie jest rozpatrywane, tylko gdy zostało złożone w terminie, w sposób zgodny z pouczeniem oraz do właściwej instytucji. Po wyczerpaniu środków odwoławczych wnioskodawcy pozostaje skarga do WSA, a następnie skarga kasacyjna do NSA, mimo że informacja dotycząca oceny wniosku, także w trakcie trwania procedury odwoławczej, nie stanowi decyzji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia w działaniu organu takiego naruszenia procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, następuje uwzględnienie skargi. Natomiast nawet w przypadku naruszenia prawa przez organ, ale niekwalifikowanego skarga podlega oddaleniu (tak wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2009 r. V SA/Wa 1530/09, niepublikowany).

Efektywne wkorzystanie środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie projektów ze źródeł zagranicznych, w tym z budżetu Unii Europejskij oraz wdrażanie polityki rozwoju koordynuje i kontroluje minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego za pomocą utworzonych w tym celu organów: komitetu do spraw kontroli i audytu funduszy strukturalnych i funduszu spójności oraz komitetu koordynacyjnego.

Co trzy lata sporządzany jest przez ministra również raport o rozwoju społeczno-gospodarczym, regionalnym oraz przestrzennym, który po uzyskaniu opinii komitetu koordynacyjnego przedkładany jest Radzie Ministrów. Co więcej, beneficjent obowiązkowo poddawany jest kontroli w zakresie prawidłowości realizacji projektu. A realizacja programów operacyjnych podlega monitorowaniu przez Komitet Monitorujący.

@RY1@i02/2010/214/i02.2010.214.207.0005.001.jpg@RY2@

Inga Chorzewska prawnik w Kancelarii Litwiński Chechlińska Łoś Radcowie Prawni spółka partnerska

AT