Czy można wystąpić z żądaniem zwrotu opłaty

W 2007 roku gmina uchwaliła plan zagospodarowania przestrzennego.

- W planie moja działka miała takie samo przeznaczenie jak w planie, który w 2005 roku utracił moc. W 2009 roku sprzedałem działkę. Gmina naliczyła mi rentę planistyczną za wzrost wartości nieruchomości. Opłatę tę uiściłem. Czy jest jakaś szansa na odzyskanie tych pieniędzy - pyta pan Wiktor z Grudziądza.

Tak. Właściciele, którzy sprzedali działki i musieli zapłacić gminom opłatę planistyczną, mogą ubiegać się o jej zwrot. Mają oni na to czas do połowy marca.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyznaje gminom uprawnienie do naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Nie może ona przekroczyć 30 proc. wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta pobierana jest w sytuacji, gdy gmina uchwali nowy plan zagospodarowania przestrzennego, na skutek którego wzrośnie wartość działki, a właściciel sprzeda nieruchomość. Trybunał Konstytucyjny zdecydował jednak ostatnio, że gmina nie może naliczyć takiej opłaty, jeżeli z opóźnieniem uchwaliła nowy plan zagospodarowania przestrzennego na skutek tego, że poprzedni plan stracił moc obowiązującą z początkiem 1995 roku, w sytuacji gdy nowo uchwalony plan nie zmienił w istocie przeznaczenia terenów i zasad ich zagospodarowywania. Trybunał uznał, że w takiej sytuacji właściciel nieruchomości musiałby zapłacić rentę planistyczną nie ze swojej winy, ale z winy gminy, która zaniedbała swoje obowiązki i z opóźnieniem przyjęła nowy plan. Gdyby gmina uchwaliła nowy plan przed 1995 rokiem, a więc przed dniem utraty mocy obowiązujących poprzedniego planu, to właściciel nie byłby zobowiązany do zapłacenia opłaty.

Dla właścicieli nieruchomości, którzy zapłacili już rentę planistyczną, wyrok TK ma duże znaczenie praktyczne. Mogą bowiem żądać zwrotu zapłaconej przez siebie opłaty planistycznej. Każdy może żądać wznowienia postępowania, w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. Do wznowienia postępowania w tym przedmiocie konieczny jest wniosek właściciela nieruchomości. Na wniesienie skargi właściciel ma jednak tylko miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Ostatni wyrok TK w sprawie renty planistycznej wchodził w życie 16 lutego. Tylko do 16 marca właściciele nieruchomości, którzy niesłusznie zapłacili rentę planistyczną, mogą wystąpić o jej zwrot. Swoje wnioski w tej sprawie powinni oni kierować do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji. W praktyce będzie to wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lutego 2010 r., sygn. akt P 58/08 (Dz.U. z 2010 r. nr 24, poz. 125).