Jakie są roczne opłaty gruntowe

Zapłata pierwszej opłaty nie zwalnia użytkownika wieczystego od uiszczania opłaty co roku. Opłaty roczne należy wnosić przez cały okres użytkowania wieczystego. Użytkownik wieczysty płaci je bez wezwania za cały rok z góry do 31 marca. Opłaty nie odprowadza się jedynie za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Jeżeli użytkowanie wieczyste wygaśnie, to za ten rok opłatę roczną płaci pomniejszoną proporcjonalnie do czasu trwania użytkowania.

Art. 71 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Gdy po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste użytkownik zmieni sposób korzystania z niej i spowoduje trwałą zmianę celu, na jaki nieruchomość została oddana, to wówczas wzrośnie lub obniży się stawka procentowa opłaty rocznej. Dla nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste na różne cele stawkę procentową ustala się dla tego celu, który w umowie o użytkowanie wieczyste został określony jako podstawowy. Zmiana celu określonego jako podstawowy spowoduje zmianę wysokości stawki i opłata roczna zostanie zaktualizowana.

Zanim to jednak nastąpi, użytkownik otrzyma wypowiedzenie na piśmie wysokości dotychczasowej opłaty i może wszcząć postępowanie odwoławcze.

Art. 73 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Opłaty roczne z tytułu użytkowania sąsiednich działek mogą różnić się, ponieważ wysokość stawek procentowych zależy od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana. Nawet leżące obok siebie działki mogą być przeznaczone na zupełnie inne cele. Stawki procentowe opłat rocznych wynoszą od 0,3 proc. do 3 proc. ceny. Najniższa opłata - w wysokości 0,3 proc. ceny pobierana jest m.in. za nieruchomości gruntowe wykorzystywane na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym także na ochronę przeciwpożarową, pod budowę obiektów sakralnych i budynków towarzyszących. Taką samą stawkę płaci się za nieruchomości gruntowe oddane na działalność charytatywną, niezarobkową działalność opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową.

Wyższe stawki, bo w wysokości 1 proc. ceny, pobierane są za nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne, mieszkaniowe, na realizację infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz na działalność sportową. Za nieruchomości gruntowe oddane na działalność turystyczną stawka wynosi 2 proc. ceny, a za pozostałe - 3 proc. ceny. Stawka 3 proc. może zostać jeszcze podwyższona na podstawie zarządzenia wojewody (gdy nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa) lub uchwałą rady lub sejmiku (gdy nieruchomość stanowi własność samorządu terytorialnego). Może jednak wzrosnąć tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste.

Art. 62 i 76 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Gdy wartość nieruchomości ulegnie zmianie, to wówczas wysokość opłaty rocznej może zostać zaktualizowana. Aktualizacja nie może odbywać się częściej niż raz w roku. Dokonywana jest z urzędu albo na wniosek użytkownika wieczystego. Bierze się przy tym pod uwagę wartość nieruchomości gruntowej określoną przez rzeczoznawcę majątkowego.

Nowa wysokość opłaty ustalana jest na podstawie dotychczasowej stawki procentowej, ale liczona jest od wartości nieruchomości przyjętej na dzień aktualizacji. Może się zdarzyć, że wartość nieruchomości na dzień aktualizacji opłaty rocznej jest niższa niż ustalona w drodze przetargu cena tej nieruchomości w dniu oddania jej w użytkowanie wieczyste. W takim przypadku aktualizacja nie nastąpi.

Art. 77 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami określają, w jaki sposób można odwoływać się w razie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej.

Użytkownik wieczysty zostaje powiadomiony o tym, że będzie aktualizowana wysokość opłaty rocznej. Do 31 grudnia otrzymuje na piśmie wypowiedzenie dotychczasowej wysokości i ofertę przyjęcia nowej. Jednocześnie zostaje poinformowany o sposobie obliczenia nowej wysokości opłaty i pouczony o tym, w jaki sposób może zakwestionować wypowiedzenie. Otrzymuje też informację o wartości nieruchomości oraz o miejscu, w którym może zapoznać się z operatem szacunkowym.

W ciągu 30 dni od otrzymania wypowiedzenia użytkownik wieczysty ma prawo złożyć wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo powinna mieć inną wysokość. Wniosek składa na piśmie w dwóch egzemplarzach do samorządowego kolegium odwoławczego i kieruje go przeciwko organowi, który dokonał aktualizacji. Organ musi wówczas udowodnić, że istnieją przesłanki dokonania aktualizacji. Złożenie wniosku nie zwalnia użytkownika od uiszczenia opłaty w dotychczasowej wysokości. Nowa opłata roczna ustalona na podstawie prawomocnego orzeczenia kolegium albo w wyniku ugody obowiązuje od 1 stycznia następnego roku po tym, w którym została wypowiedziana dotychczasowa opłata. Od orzeczenia kolegium użytkownik wieczysty może wnieść sprzeciw w ciągu 14 dni od doręczenia mu orzeczenia. Jest to równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości.

Art. 78 i 79 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Użytkownik wieczysty może domagać się aktualizacji opłaty rocznej, wskazując na konieczność obniżenia jej, ponieważ wartość nieruchomości uległa zmianie. Gdy organ, do którego zwróci się w tej sprawie, odmówi, to będzie mógł w ciągu 30 dni (od otrzymania odmowy) skierować sprawę do samorządowego kolegium odwoławczego. Musi przy tym udowodnić, że istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty. Gdy kolegium orzeknie o nowej wysokości opłaty albo zostanie przed nim zawarta ugoda, to wówczas nową stawkę użytkownik wieczysty będzie uiszczał począwszy od 1 stycznia następnego roku po tym, w którym żądał jej aktualizacji. Obniżenia opłaty rocznej mogą żądać osoby fizyczne, gdy dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ten, za który opłata ma być wniesiona, a nieruchomość jest przeznaczona i wykorzystywana na cele mieszkaniowe.

Art. 74 i 81 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

malgorzata.piasecka@infor.pl