Obowiązki właścicieli nieruchomości

Zobowiązanymi do utrzymania nieruchomości w porządku i czystości są jej właściciele - w tym współwłaściciele i użytkownicy wieczyści. A w przypadku wspólnoty mieszkaniowej - odpowiedzialny jest jej zarząd. Właściciel ma obowiązek uprzątnąć błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia z chodników położonych wzdłuż swojej nieruchomości. Nawet gdy do niego nie należą. Nadzór nad wykonaniem obowiązku odśnieżania sprawuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) i w razie stwierdzenia uchybień może wydać decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Decyzja może być następnie realizowana w trybie egzekucji administracyjnej.

Art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).

Niewykonanie przez właściciela nieruchomości obowiązku odśnieżania chodnika przed domem stanowi wykroczenie zagrożone grzywną w wysokości od 20 zł do 5 tys. zł. Uprawnionymi do wymierzenia grzywny, także w postaci mandatu karnego, są funkcjonariusze policji oraz straży gminnej (straży miejskiej). Mandat karny wystawiony przez te organy nie może przekraczać 500 zł. Ukarany może odmówić przyjęcia mandatu, co wiąże się z przekazaniem sprawy do sądu. Jeżeli właściciel nieruchomości przyjmie wystawiony mu mandat, to musi go zapłacić.

Art. 10 ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).

Zarządca kamienicy powinien odśnieżać tylko podwórko oraz chodnik na odcinku przylegającym do posesji. Natomiast uprzątnięty śnieg zgromadzony na brzegu chodnika ma obowiązek wywozić zarządca drogi. Jeżeli część chodnika została przeznaczona na płatny postój lub parkowanie samochodów, to właściciel przyległej kamienicy nie musi tej części odśnieżać i uprzątać z niej lodu. Sprzątanie tej części chodnika należy do zarządcy drogi. Nie musi też sprzątać i odśnieżać przystanku znajdującego się przed jego domem. Powinny to robić komunalne firmy komunikacyjne, które użytkują ten teren. Z kolei jezdnię sprzątają służby zarządcy drogi. Jeśli na chodniku znajdują się płatne miejsca postojowe i parkingi, to osoby, które je użytkują, powinny odśnieżać je i odladzać. Gdyby zarządca drogi tego obowiązku nie dopełnił, to poszkodowany, np. w wypadku na parkingu, może się od niego domagać odszkodowania i zadośćuczynienia.

Art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).

Podstawowym obowiązkiem właścicieli i zarządców obiektów budowlanych jest bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego. W okresie zimowym, kiedy występują niekorzystne warunki atmosferyczne, spowodowane intensywnymi opadami śniegu, obowiązek ten przejawia się przede wszystkim w konieczności usuwania nadmiaru śniegu z dachu. Zgodnie z prawem budowlanym w razie wystąpienia czynników, które mogą mieć wpływ na uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, do których niewątpliwie zaliczają się intensywne opady śniegu, właściciele i zarządcy zobowiązani są do zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego. Właściciele i zarządcy obiektów budowlanych zobowiązani są do dbałości o należyty stan techniczny budynku i niedopuszczanie do przeciążenia konstrukcji budynku. Muszą oni m.in. kontrolować grubość pokrywy śnieżnej zalegającej na dachu. Jeżeli pokrywa ta będzie zbyt gruba, to właściciele i zarządcy budynków powinni zapewnić bezpieczne usunięcie nadmiaru śniegu z dachu. Właściciele i zarządcy są także zobowiązani do usunięcia z elementów elewacji budynków sopli, brył, nawisów lodowych i śniegowych.

Art. 61 pkt 2 i art. 91a ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).

Jeszcze zanim poszkodowany wystąpi o odszkodowanie do właściciela warsztatu samochodowego, powinien zebrać dowody, które pozwolą mu udokumentować poniesione straty. Warto zbierać rachunki potwierdzające koszty leczenia i rehabilitacji, rachunki imienne (a nie paragony z kasy fiskalnej) za przejazdy taksówką do lekarza bądź na rehabilitację, kserokopie recept wystawionych na nazwisko poszkodowanego oraz rachunki za zakup leków. Kserokopia recepty jest przekonującym dowodem na to, że zażywanie leków przez poszkodowanego było konieczne.

Art. 415 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Właściciel lub zarządca jest obowiązany do kontrolowania stanu obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, które mogą spowodować uszkodzenie obiektu budowlanego lub spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Obowiązek kontroli okresowych ma różny zakres w zależności od wielkości obiektu. W przypadku obiektów o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 mkw. lub powierzchni dachu przekraczającej 1000 mkw. kontrolę przeprowadza się co najmniej dwa razy w roku - przed i po okresie zimowym, do 30 listopada i do 31 maja. Protokoły z tych kontroli oraz ich wyniki powinny być umieszczane w książce obiektu budowlanego. Kontrole powinny obejmować sprawdzenie stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, a więc przede wszystkim dachy, rynny i rury spustowe, okna, ściany zewnętrzne i instalacje wodociągowe. W razie stwierdzenia nieprawidłowości przedsiębiorca będący właścicielem budynku lub jego zarządca jest zobowiązany do bezzwłocznego ich usunięcia.

Art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).

Poszkodowany, który w centrum handlowym złamał nogę, ma prawo się domagać wypłaty odszkodowania od zarządzającego centrum albo od przedsiębiorcy będącego jego właścicielem. Zarządzający jest zobowiązany do wypłacenia odszkodowania, gdy do wypadku doszło na tzw. terenie ogólnodostępnym w centrum handlowym. Jeżeli zaś kupujący złamał nogę w konkretnym sklepie znajdującym się na terenie tego centrum handlowego, to z roszczeniem powinien wystąpić do najemcy tego sklepu. Zarządzający centrum odpowiada za bezpieczeństwo osób robiących zakupy na tzw. terenie ogólnodostępnym.

Art. 415 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Arkadiusz Jaraszek

arkadiusz.jaraszek@infor.pl