Czy wszyscy właściciele gruntów muszą się zgodzić na scalenie

Aby skutecznie wszcząć postępowanie scaleniowe, nie jest konieczne uzyskanie zgody wszystkich właścicieli nieruchomości. Wymogu takiego nie przewiduje ustawa z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Stanowi jedynie w art. 3 ust. 2, że postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia, lub na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Podobne rozwiązanie ustawa nakazuje stosować w przypadku zatwierdzenia projektu scalenia, które może nastąpić, jeżeli po jego okazaniu większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2005 r. (II OSK 123/2005; www.orzeczenia.nsa.gov.pl), celem scalenia jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Oznacza to, że scalenie gruntów cechują rozwiązania mające charakter techniczny. Organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. NSA zwrócił uwagę, że zwykle w toku postępowania scaleniowego rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Stąd też ustawa nie wymaga, aby dla skuteczności wszczęcia postępowania scaleniowego konieczny był wniosek wszystkich właścicieli nieruchomości (por. też wyrok WSA w Lublinie z 27 listopada 2008 r., II SA/Lu 661/2008; LexPolonica nr 2137611).

Postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych położonych w projektowanym obszarze scalenia lub właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalania

Leszek Jaworski

ekspert prawa administracyjnego

Art. 3 ust. 2 ustawy z 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 178, poz. 1749 z późn. zm.).