Kto zapłaci za rozgraniczenie

Pomimo że czytelnik nie był inicjatorem postępowania rozgraniczeniowego, mógł być obciążony przez wójta obowiązkiem poniesienia kosztów tego postępowania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. NSA podkreślił także, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych (uchwała NSA z 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26).

W powyższej sprawie wątpliwości budzi jednak fakt, że kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążany został wyłącznie właściciel nieruchomości sąsiedniej. W orzecznictwie zgodnie się wskazuje, że organ w postanowieniu o ustaleniu wysokości kosztów postępowania określić je powinien odpowiednio do okoliczności sprawy, a więc żądań stron, ich interesu, czy spowodowania dodatkowych kosztów z winy którejś ze stron tego postępowania.

Organ powinien kierować się przy tym celem postępowania rozgraniczeniowego. Powinien więc zauważać korzyści, jakie dzięki rozgraniczeniu nieruchomości uzyskują strony w nim uczestniczące, a nie tylko skupiać się na podmiocie, który wystąpił z żądaniem jego wszczęcia, zwłaszcza w sytuacji gdy rozgraniczenie dotyczy gruntów prywatnych i trudno się spodziewać, że wszczęcie takiego postępowania nastąpi z urzędu (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 19 stycznia 2011 r., II SA/Po 561/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wyraźnie się wskazuje, że zasadniczo koszty postępowania rozgraniczeniowego powinni ponosić właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie. Natomiast szczegółowym kryterium rozdziału tych kosztów jest interes prawny stron postępowania. Interesu tego nie posiada zasadniczo jedynie strona żądająca wszczęcia postępowania.

WSA w Poznaniu w wyroku z 23 marca 2011 r. (IV SA/Po 81/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że każde rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania powinno zostać należycie uzasadnione w rozumieniu art. 107 par. 3 k.p.a., tak aby wszystkie strony postępowania zostały w sposób wyczerpujący oraz rzeczowy poinformowane, jakimi argumentami kierował się organ w rozdziale kosztów.

Ponadto w uzasadnieniu postanowienia o kosztach powinno się również w precyzyjny sposób wskazać nie tylko łączną sumę kosztów, lecz także wyjaśnić, jakie kwoty złożyły się na powstanie należności. Koszty rozgraniczenia mogą bowiem obejmować nie tylko wynagrodzenie geodety, lecz także wydatki poniesione na sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w trakcie postępowania.

Poznański sąd administracyjny wskazał ponadto, że ustawa z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie reguluje sposobu rozliczania kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W tym zakresie należy więc stosować art. 264 par. 1 k.p.a., który stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

Koszty postępowania rozgraniczeniowego powinni ponosić właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie. Szczegółowym kryterium rozdziału tych kosztów jest interes prawny stron postępowania. Interesu tego nie ma zasadniczo jedynie strona żądająca wszczęcia postępowania

Postanowienie w sprawie kosztów postępowania musi być wydane w tym samym czasie co decyzja w sprawie rozgraniczenia nieruchomości

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 264 par. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).

Art. 29 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.).