Kiedy wójt wymierzy karę pieniężną za nielegalne usunięcie drzew

@RY1@i02/2011/193/i02.2011.193.207.005h07.801.jpg@RY2@

Michał Paprocki, radca prawny, partner w Kancelarii Radcowskiej Chmaj i Wspólnicy

Usunięcie drzew lub krzewów wymaga uzyskania zezwolenia, którego brak skutkuje wymierzeniem kar pieniężnych. Wskazana regulacja stanowi jeden z podstawowych instrumentów ochrony przyrody - ochrony zasobu roślinnego w postaci drzew i krzewów. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 22 października 2009 r. (sygn. akt II OSK 1630/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że poprzez usunięcie drzewa w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody należy rozumieć takie działanie, wskutek którego drzewo przestaje fizycznie istnieć. Obojętne przy tym jest, czy w momencie usunięcia drzewo było żywe, czy obumarłe. Zatem nie chodzi tutaj tylko o przerwanie jego żywotności, ale również o jego fizyczne unicestwienie. Możliwe bowiem jest przerwanie żywotności drzewa bez jego fizycznego usunięcia. Usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia jest deliktem administracyjnym, którego popełnienie zagrożone jest sankcją w postaci kary administracyjnej. Kara administracyjna jest czym innym niż opłata za usunięcie drzew. Opłata za usunięcie drzew lub krzewów jest naliczana w przypadku wystąpienia przez posiadacza nieruchomości o wydanie stosownego zezwolenia, natomiast kara administracyjna jest wymierzana za działanie niezgodne z prawem - samowolne usunięcie drzew. Karę pieniężną w tym wypadku za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wymierza wójt, burmistrz lub prezydent miasta (w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - starosta).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 lipca 2007 r. (sygn. akt II OSK 1081/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, iż nałożenie kary pieniężnej nie jest możliwe bez ustalenia, czy podmiot, który dokonał usunięcia drzewa lub krzewu, mógł uzyskać pozwolenie na jego usunięcie. Karę pieniężną za usunięcie drzew wymierza się bez względu na przyczynę naruszenia ustawy oraz niezależnie od tego, czy podmiot dopuszczający się takiego deliktu administracyjnego miał świadomość istnienia obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej ma charakter podwójnie związany, tj. organ musi wymierzyć karę pieniężną, a jej wysokość jest z góry określona stawkami. Analiza przyczyn usunięcia drzewa bez wymaganego prawem zezwolenia (istnienie zagrożenia) ma miejsce w postępowaniu o wydanie zezwolenia, nie ma natomiast znaczenia na etapie wymierzania administracyjnej kary pieniężnej (wyrok WSA w Krakowie z 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1056/07). Nie jest możliwe umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w postępowaniu, które obejmuje jej naliczenie i wymierzenie. Obowiązek nałożenia kary pieniężnej jest bezwzględny. Okoliczności dotyczące stanu drzew i stworzenie przez nie stanu zagrożenia dla ludzi i mienia nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w tej kwestii omawianej. Karę pieniężną ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których stanowi art. 85 ust. 4 - 6 ustawy (dyspozycja dla ministra środowiska do określenia stawek w rozporządzeniu).

Kara nieuiszczona w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna, podlega, wraz z odsetkami za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Termin płatności kar wymierzonych odracza się na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów. Kara jest umarzana po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu albo odtworzeniu korony drzewa.

LJ