Jakie konsekwencje grożą urzędnikowi za rażące naruszenie prawa

Kowalski adwokat

Sama idea ustawy jest jak najbardziej słuszna, w szczególności biorąc pod uwagę coraz większą złożoność spraw rozpatrywanych przez organy administracji. Podkreślić należy, że przed dniem wejścia w życie ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (dalej: ustawa) przepisy dawały podstawę do pociągnięcia urzędnika do odpowiedzialności, jeśli przyczynił się on bezpośrednio do powstania szkody. Wskazać tu trzeba choćby przepisy kodeksu cywilnego, które w przypadku winy funkcjonariusza publicznego przewidują solidarną odpowiedzialność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz funkcjonariusza publicznego (art. 415, 417, 441 k.c.). Istniała już zatem możliwość pociągnięcia w drodze regresu funkcjonariusza do odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę, którą wyrządził swym działaniem bądź zaniechaniem. Nie było konieczności tworzenia dodatkowych mechanizmów prawnych dla wzmocnienia podstawy do egzekwowania odpowiedzialności urzędniczej. Dotychczas obowiązujące rozwiązania nie ograniczały również odpowiedzialności urzędniczej, jak to czyni nowa ustawa, jedynie do działań lub zaniechań prowadzących do rażącego naruszenia prawa. Można więc uważać, że ustawa została przygotowana, aby szczególnie podkreślić i napiętnować tego rodzaju naruszenia porządku prawnego przez urzędników.

Wskazać też należy, że w ustawie nie wprowadzono żadnych ograniczeń co do podmiotów upoważnionych do dochodzenia roszczeń. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w pierwszej kolejności odszkodowanie na rzecz osoby poszkodowanej działaniem administracji musi zostać wypłacone przez organ administracji publicznej, w którego imieniu urzędnik wydał decyzję. Następnie kierownik danego podmiotu ponoszącego odpowiedzialność zobowiązany jest w terminie 14 dni od dnia wypłaty odszkodowania do złożenia do prokuratora wniosku o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Powyższy tryb postępowania wprowadzający instytucję przedsądu prokuratorskiego uznać należy za co najmniej dyskusyjny.

Podkreślić należy, że w dotychczasowej praktyce urzędnicy administracji publicznej i samorządowej, co do zasady, nie zawierali umowy ubezpieczenia OC od skutków swoich błędów czy zaniechań. Przedmiotowa ustawa poprzez wprowadzenie relatywnie wysokiej granicy odpowiedzialności z całą pewnością może ich do tego skłonić. Należy się jednak zastanowić, czy nie byłoby zasadne wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia OC dla pracowników administracji publicznej. Pozostaje otwartym pytanie, czy składki powinny być opłacane przez podmiot ponoszący odpowiedzialność, czy przez samego urzędnika?

POL