Kiedy można unieważnić egzamin na prawo jazdy

Czytelnik zdawał egzamin praktyczny na prawo jazdy kat. B. Na polecenie egzaminatora wykonał manewr parkowania prostopadłego (wjazd tyłem i przodem, wyjazd tyłem). Wyjeżdżając, nie włączył kierunkowskazu. Z tego powodu nie zdał egzaminu. Zdaniem czytelnika parking, na którym był wykonywany manewr, należy do spółdzielni mieszkaniowej, jest miejscem o ograniczonej dostępności ruchu. Uważa, że skoro wyjeżdżał z parkingu osiedlowego na jezdnię niebędącą drogą publiczną, nie musiał włączać kierunkowskazu.

- Czy mogę w tej sytuacji wystąpić o unieważnienie egzaminu - pyta pan Michał z województwa świętokrzyskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2011 r. (I OSK 975/10) stwierdził, że praktyczna część egzaminu powinna dawać podstawy do oceny umiejętności jazdy w ruchu drogowym odbywającym się na drogach publicznych. Nie oznacza to jednak, że przeprowadzenie czynności egzaminacyjnej (manewru cofania połączonego ze zmianą kierunku ruchu) na parkingu ogólnie dostępnym dla uczestników ruchu drogowego narusza zasadę przeprowadzenia egzaminu praktycznego na drogach publicznych.

W przepisie par. 24 rozporządzenia ministra infrastruktury z 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów wyodrębniono część egzaminu odbywającą się na placu manewrowym i drugą część na drogach publicznych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacja ta służy tylko technicznemu podziałowi czynności egzaminacyjnych na takie, które należy przeprowadzić w miejscu niedostępnym dla innych uczestników ruchu, i takie, które wymagają umiejętności poruszania się w zwyczajnym ruchu drogowym.

Racją prawną takiej konstrukcji przepisu jest to, aby w pierwszym etapie umożliwić sprawdzenie, czy egzaminowany nabył umiejętności podstawowych elementów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo jazdy oraz umiejętności bezpiecznego panowania nad pojazdem, a zatem czy w ogóle może podjąć próbę uczestniczenia w ruchu drogowym i dlatego tę część egzaminu przeprowadza się na placu manewrowym ośrodka egzaminowania. Część druga egzaminu praktycznego powinna się odbywać w ruchu drogowym, zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem.

Użycie w treści przepisu pojęcia "na drogach publicznych" odczytywać zatem należy w kontekście celów, które chciał osiągnąć prawodawca. Chodzi mianowicie o to, aby egzamin praktyczny dawał odpowiedź na pytanie, czy kandydat na kierowcę potrafi wykonywać zadane manewry w miejscach, gdzie odbywa się normalny ruch drogowy.

Nie można zatem uznać za naruszenie przepisu prawa przeprowadzenie jednej z czynności egzaminacyjnych na parkingu ogólnie dostępnym, nawet gdyby okazało się, że nie jest on drogą publiczną. Dlatego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do unieważnienia z tego powodu egzaminu.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Par. 24 rozporządzenia ministra infrastruktury z 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. nr 217, poz. 1834 z późn. zm.).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2011 r. I OSK 975/10.