W jakich przypadkach odmawia się przyznania świadczeń z pomocy społecznej

Czytelnik jest pracownikiem miejskiego ośrodka pomocy społecznej. Po uprzednim zawiadomieniu u osoby występującej o zasiłek celowy przeprowadzono wywiad środowiskowy. W jego trakcie osoba ta odmówiła podpisania oświadczenia o osiąganych dochodach, kwestionariusza z przeprowadzonego z jej udziałem wywiadu środowiskowego, nie przedstawiła też dokumentów umożliwiających ustalenie jej aktualnej sytuacji bytowej, materialnej i zdrowotnej.

- Czy w tej sytuacji można odmówić przyznania zasiłku celowego - pyta pan Jerzy z województwa śląskiego.

Opisane zachowanie osoby występującej o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej można zakwalifikować jako brak współpracy w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Wyczerpane zostały więc przesłanki przewidziane treścią art. 11 ust. 2 i art. 12 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej ustawa) uzasadniające odmowę przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego. W myśl art. 11 ust. 2 ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy itp. mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Natomiast zgodnie z treścią art. 12 ustawy można odmówić przyznania świadczenia w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe. Ustalenie wysokości dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej stanowi bowiem istotny wymóg, jaki musi organ pomocy społecznej ustalić w ramach prowadzonego postępowania, ponieważ od tego elementu uzależnione jest to, czy danej osobie przysługuje możliwość skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia. W świetle opisanej sytuacji należy uznać, że jeżeli osoba ubiegająca się o pomoc odmówiła ujawnienia wysokości swojego dochodu, to tym samym organ administracji nie był w stanie zweryfikować, czy może ona w sposób skuteczny ubiegać się o przyznanie wnioskowanego zasiłku. Pogląd powyższy potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2011 r., I OSK 1087/10.

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 11 ust. 2 i art. 12 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2011 r., I OSK 1087/10.