Czy prokurator ma większe uprawnienia

Czytelniczka od kilku lat ma problem z załatwieniem sprawy w nadzorze budowlanym.

- Słyszałam, że w wyjątkowych sytuacjach w mojej sprawie może wstawić się prokurator. Czy ma on większe uprawnienia niż obywatele i może zmusić urzędników do szybkiego wydania decyzji - pyta pani Maria z województwa lubelskiego.

Gdy prokurator jest uczestnikiem postępowania administracyjnego na prawach strony, to przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu ciąży na nim, tak jak na stronach tego postępowania, obowiązek wypełnienia art. 37 par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Od 11 kwietnia 2011 r. przewiduje on m.in., że na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Jeżeli natomiast nie ma takiego organu, służy mu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną prokurator może przyłączyć się do toczącego się postępowania bądź zainicjować jego wszczęcie. Prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu, w takich przypadkach służą prawa strony. Oznacza to, że może korzystać ze wszystkich uprawnień procesowych dostępnych na danym etapie postępowania dla strony takiego postępowania. Będąc uczestnikiem na prawach strony, zostaje zarazem związany terminami procesowymi przewidzianymi w danym postępowaniu dla stron, jak również obligatoryjnymi instytucjami procesowymi i środkami prawnymi, które można albo należy wnieść. Jego sytuacja procesowa w takich przypadkach nie może bowiem różnić się od sytuacji pozostałych stron postępowania administracyjnego (z pewnym wyjątkiem, który nie dotyczy jednak zagadnienia dopuszczalności skargi).

Zgodnie z art. 184 par.1 k.p.a. prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. Sprzeciw jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym tylko od decyzji ostatecznej. Jego złożenie powoduje wszczęcie nowego postępowania administracyjnego względem tego, które uprzednio zakończyło się ostateczną decyzją. Ze środka tego prokurator może skorzystać, tylko gdy nie brał udziału w tym poprzednim postępowaniu. Poza prokuratorem w postępowaniu wszczętym sprzeciwem udział biorą również dotychczasowe strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że warunkiem dopuszczalnego wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest wyczerpanie trybu wspomnianego art. 37 par. 1 k.p.a. Zatem przed wniesieniem skargi niezbędne było do 11 kwietnia 2011 r. złożenie zażalenia, a obecnie także wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wyczerpanie tego trybu i przedłożenie dowodu jego wyczerpania stanowi jeden z warunków formalnych skargi.

adam.makosz@infor.pl

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 5 maja 2011 r., II SAB/Rz 12/11.