Czy urząd musi udostępnić dane dłużnika

Czytelnik chciał złożyć pozew przeciwko dłużnikowi.

- Niestety nie posiadałem jego pełnych danych adresowych i sąd cofnął mi pozew. Udostępnienia informacji odmówił mi także urząd gminy, zasłaniając się ochroną danych osobowych. Czy przepisy pozwalają na pozyskanie danych adresowych dłużnika - osoby fizycznej - celem spełnienia przez powoda warunków formalnych pozwu - pyta pan Sebastian z Włodawy.

Udostępnienie takich danych osobowych dłużnika to obowiązek urzędu. W świetle art. 126 par. 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego pierwsze pismo procesowe wnoszone w danej sprawie (a zatem także pozew) powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania stron (uczestników) i ewentualnie przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "oznaczenie miejsca zamieszkania" rozumie się nie tylko wskazanie miejscowości, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, ale dokładny jej adres.

Jeżeli jednak adres pozwanego nie jest znany wnoszącemu pismo, obowiązujące przepisy przyznają mu uprawnienie do jego uzyskania. Stosownie do treści art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.) dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się osobom, które wykażą w tym interes prawny. W przypadku powoływania się na interes prawny wnioskodawca jest zobowiązany wskazać przepis prawa materialnego, na podstawie którego jest uprawniony do żądania udostępnienia danych osobowych innej osoby lub załączyć dokumenty potwierdzające ten interes. Należy jednak podkreślić, że interes prawny w uzyskaniu danych osobowych w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika już z samego faktu istnienia wierzytelności wnioskodawcy, która może być zrealizowana dopiero po ustaleniu danych dłużnika (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 5 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 67/08, ZNSA 2008/4/135).

Analogiczny mechanizm udostępniania danych przewiduje uchwalona przez Sejm 24 września 2010 r. ustawa o ewidencji ludności. Będą one udostępniane m.in. osobom, które wykażą w tym interes prawny, na wniosek złożony w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego.

Ustawa o ewidencji ludności wejdzie w życie 1 sierpnia 2011 r. Zawarto w niej przepis uchylający ustawę z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.). A zatem z dniem wejścia w życie ustawy o ewidencji ludności dane z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców będą udostępniane w trybie tej ustawy.

adam.makosz@infor.pl

Odpowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości z 4 listopada 2010 r. na interpelację poselską nr 19086.