Jak napisać skargę o wznowienie postępowania i wypłatę emerytury

W poprzednich dodatkach omawialiśmy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/2012), który daje szansę przywrócenia uprawnień do emerytury osobom, którym ZUS zawiesił to świadczenie z powodu kontynuowania zatrudnienia. Uprawnienia do świadczeń nie zostaną jednak reaktywowane z urzędu. W zależności od tego, jak na zawieszenie emerytury zareagował wcześniej ubezpieczony, konieczne będzie wnioskowanie o wznowienie postępowania przed sądem albo w placówce ZUS. Procedura nie jest trudna, ale pisma muszą być skonstruowane w odpowiedni sposób.

Miesiąc albo trzy

Terminy na złożenie skargi o wznowienie postępowania są krótkie. Szczególnie śpieszyć się muszą te osoby, które nie odwołały się od decyzji ZUS o zawieszeniu emerytury do sądu. W takim przypadku skarga o wznowienie postępowania przez ZUS powinna zostać złożona w ciągu miesiąca od daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw. Wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 22 listopada 2012 r. (poz. 1285), a zatem skargę należy wnieść najpóźniej 22 grudnia 2012 r.

Z kolei osoby, które odwołały się od decyzji ZUS do sądu, mają czas na złożenie skargi o wznowienie postępowania przed sądem do 22 lutego 2012 r., czyli przez trzy miesiące od daty publikacji wyroku TK. W tym miejscu należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że powinność złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego dotyczy wyłącznie tych osób, w stosunku do których sądy zdążyły już przeprowadzić całe postępowanie zakończone wyrokiem, który się uprawomocnił. Jeśli jednak postępowanie jest w toku lub pozostaje zawieszone, składanie skargi o wznowienie postępowania byłoby bezprzedmiotowe. Dotyczy ona bowiem tylko orzeczeń prawomocnych.

Konieczności składania skargi nie mają także ci ubezpieczeni, którzy przegrali sprawę przed sądem pierwszej instancji i odwołali się od niekorzystnego wyroku do sądu apelacyjnego. Sąd drugiej instancji weźmie bowiem z urzędu pod uwagę przy rozstrzyganiu zmieniony stan prawny.

Inaczej kształtuje się sytuacja osób, które przegrały postępowanie odwoławcze i wniosły skargę kasacyjną. Wnosi się ją bowiem od orzeczeń prawomocnych. Wniesienie skargi kasacyjnej nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2009 r., V CZ 24/09, OSNC-ZD 2010/2/46). Dlatego nie czekając na rozpatrzenie skargi kasacyjnej, należy wnieść skargę o wznowienie postępowania.

Postępowanie administracyjne

Osoby, które swój wniosek o wznowienie postępowania adresują do ZUS, nie muszą obawiać się spełnienia szczególnych wymogów formalnych. Powinni oni sporządzić pismo, z którego będzie wyraźnie wynikało, że domagają się wznowienia postępowania dotyczącego zawieszenia im wypłaty emerytury. W piśmie nie ma nawet potrzeby powoływania art. 145a k.p.a., który stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Nie ma też konieczności przytaczania innych przepisów prawnych.

W piśmie składanym w ZUS należy jednak:

ww sposób wyraźny powołać się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r.,

wpodać swoje dane,

wwskazać poprzednią decyzję ZUS (podać jej znak), której dotyczyć ma wznowienie postępowania.

Choć na razie ZUS uchyla się od odpowiedzi, czy będzie zwracał dobrowolnie zawieszone świadczenia z odsetkami, warto od razu zgłosić żądanie wypłaty świadczenia z odsetkami.

Aby ułatwić osobom zainteresowanym sporządzenie wniosku o wznowienie postępowania przed ZUS, zamieszczamy wzór. [wzór 1]

Wniosek o wznowienie można wysłać za pośrednictwem poczty listem poleconym albo złożyć osobiście w oddziale ZUS, który wydal decyzję zawieszającą emeryturę. W tym drugim przypadku warto potwierdzić na wszelki wypadek fakt złożenia skargi na odpisie.

Konieczna treść

Każda skarga o wznowienie postępowania przed sądem powinna czynić zadość warunkom pozwu. Zawierać więc musi: oznaczenie stron i sądu, osnowę wniosku, podpis, oznaczenie załączników, jeśli są składane.

Dodatkowe wymogi skargi o wznowienie obejmują: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie.

Do rozpoznania skargi właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Gdy zatem postępowanie zakończyło się wyrokiem sądu okręgowego i żadna ze stron nie wniosła od niego apelacji, to do tego sądu należy wnieść skargę o wznowienie. Jeśli jednak jedna ze stron wniosła apelację do sądu apelacyjnego, który wydał wyrok, to wówczas sąd apelacyjny będzie właściwy do rozpoznania skargi.

Podstawę wznowienia, określoną w art. 401¹ k.p.c., stanowić będzie wzruszony przez Trybunał Konstytucyjny przepis (art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. nr 257, poz. 1726). On był bowiem bezpośrednią podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia. W podstawie wznowienia należy zatem przywołać rozstrzygnięcie TK z 13 listopada 2012 r.

Domagający się wznowienia wskazać ponadto musi okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. W analizowanej sytuacji skarga musi być wniesiona w ciągu trzech miesięcy od opublikowania orzeczenia TK z 13 listopada 2012 r. w Dzienniku Ustaw, czyli w ciągu 3 miesięcy od 22 listopada 2012 r. Wymagane jest także sformułowanie w skardze wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego skargą orzeczenia. [wzór 2]

Jeśli skarga nie spełnia wymagań formalnych przewodniczący wezwie do usunięcia braków w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu skargi. Na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie zwrotu skargi o wznowienie postępowania przysługuje zażalenie (uchwała SN z 22 stycznia 1998 r., III CZP 69/97, OSNC 1998/7-8/111), jeśli jest wydawane przez przewodniczącego sądu pierwszej instancji. Zwrot skargi przez przewodniczącego sądu drugiej instancji jest niezaskarżalny.

Dla wnoszących skargę o wznowienie postępowania istotne jest, że jest ona wolna od opłaty.

Przekroczenie terminu

Osoby, które nie zdążą złożyć skargi o wznowienie postępowania przed sądem w przepisanym terminie, ratować się mogą złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia. Wnieść go należy w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, składając równocześnie skargę o wznowienie postępowania. Konieczne jest jednak wykazanie braku winy w uchybieniu terminu. O ile za uzasadnienie uchybienia uznana być może choroba ubezpieczonego, o tyle na przywrócenie nie będzie mógł najprawdopodobniej liczyć ubezpieczony, który powoła się na to, że z opóźnieniem dowiedział się o treści wyroku TK.

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego można również przywrócić. Także w tym przypadku wykazać trzeba brak winy w uchybieniu terminu i dokonać czynności, czyli złożyć skargę o wznowienie postępowania administracyjnego. Prośbę o wznowienie wnosi się identycznie jak przed sądem w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.

WZÓR 1

................., dnia .................

(miejscowość, data)

Ubezpieczony

............................................

(imię i nazwisko, adres)

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Oddział w ...................................

ul. ..................................................

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. K 2/12) zwracam się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia .......................... i niezwłoczne podjęcie wypłaty mojej emerytury zawieszonej od 1 października 2011 r.

Wnoszę ponadto o wypłatę odsetek ustawowych od zawieszonych świadczeń za okres od 1 października 2011 r. do dnia zapłaty.

Na podstawie decyzji ZUS z dnia ....................... nr ....................zawieszono mi wypłatę emerytury. Przepis, na podstawie którego doszło do tego zawieszenia, został uznany przez wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z konstytucją.

W związku z powyższym domagam się wznowienia postępowania oraz niezwłocznej wypłaty zawieszonych świadczeń emerytalnych, wraz z odsetkami za zwłokę.

........................

(podpis)

WZÓR 2

................., dnia .................

(miejscowość, data)

Do Sądu Okręgowego w ................

Wydział .... Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczony

.............................

Organ rentowy: ZUS Oddział

w .........................

Dotyczy sprawy o sygn. akt .............

Zgodnie z art. 401¹ kodeksu postępowania cywilnego składam skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w ww. sprawie i wnoszę o:

1) wznowienie postępowania,

2) orzeczenie zgodnie z wnioskiem złożonym w odwołaniu, to jest o uchylenie decyzji ZUS zawieszającej prawo do świadczenia emerytalnego,

3) zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania.

W dniu ...... sąd okręgowy oddalił moje odwołanie od decyzji zawieszającej prawo do emerytury. Przepis, na podstawie którego wydano orzeczenie (art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. nr 257, poz. 1726), został przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 12/2012; Dz.U. z 2012 r., poz. 1285) uznany za niezgodny z konstytucją.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi zatem podstawę do wznowienia postępowania i orzeczenia przez sąd zgodnie z żądaniem odwołania, to jest uchylenia zaskarżonej decyzji organu rentowego.

Mając na uwadze powyższe, skarga o wznowienie postępowania jest uzasadniona.

Wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany 22 listopada 2012 r., zatem termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania został zachowany.

odpis skargi

........................

(podpis)

@RY1@i02/2012/237/i02.2012.237.03300010a.803.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Art. 58, art. 145a ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).

Art. 168, art. 169, art. 401¹, art. 405, art. 407, art. 409 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).