Jak można odzyskać przedmiot zatrzymany przez celników

Czy Służba Celna może zatrzymać importowany towar

@RY1@i02/2012/165/i02.2012.165.18300110e.813.jpg@RY2@

Funkcjonariusze Służby Celnej mogą zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa, w sytuacji kiedy importer będzie chciał wprowadzić na terytorium Polski przedmioty, których rozpowszechniania, sprzedawania lub posiadania zakazują umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne. Część towarów może być wprowadzona na teren UE tylko wtedy, gdy przedmioty te spełnią określone wymogi. Jeżeli importowane produkty nie będą spełniać przewidzianych prawem standardów, celnicy będą mogli cofnąć te towary poza obszar UE albo dokonać ich zajęcia. Po zatrzymaniu towaru naczelnik urzędu celnego wystąpi do sądu o orzeczenie ich przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Wniosek jest kierowany do sądu cywilnego właściwego ze względu na miejsce zajęcia towaru. O przepadku zatrzymanego towaru, bez względu na jego wartość, orzeka w I instancji sąd rejonowy, stosując przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Postępowanie toczy się w trybie nieprocesowym i niejawnym. Sąd może podjąć jednak decyzję o wyznaczeniu rozprawy. Jeśli tego nie zrobi, importer dowie się o przepadku rzeczy listownie. Wówczas ma 14 dni od otrzymania wyroku sądu na złożenie apelacji. Warto pamiętać też o tym, że niemożność ustalenia osoby, na której ciążą obowiązki wynikające z przepisów prawa celnego, nie będzie stanowić przeszkody do wystąpienia z wnioskiem i do orzeczenia tego przepadku. Do wykonania orzeczenia o przepadku towaru jest obowiązany właściwy organ celny. Organem tym będzie dyrektor izby celnej właściwy dla naczelnika urzędu celnego występującego z wnioskiem o przepadek. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów prawa celnego.

Podstawa prawna

Art. 31 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z późn. zm.).

Art. 610¹ - 610⁷ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm).

Czy celnicy mogą zająć samochód przemytnika

@RY1@i02/2012/165/i02.2012.165.18300110e.814.jpg@RY2@

Gdy dana osoba zostanie złapana na nielegalnym wprowadzaniu do Polski towarów, to celnicy zajmą nie tylko przemycane przedmioty, lecz także środki transportu, które były do tego celu używane. W takim wypadku funkcjonariusze mogą zatrzymać samochód. Jednak to zatrzymanie w ciągu 7 dni powinno zostać zatwierdzone przez sąd lub prokuratora. W ciągu 14 dni celnicy powinni dostarczyć to zatwierdzenie oskarżonej o przemyt osobie, jeżeli ta osoba tego zażądała. Sąd orzeknie przepadek rzeczy tylko wtedy, gdy uzna, że oskarżony popełnił przestępstwo, nie można bowiem orzec przepadku środka przewozowego, który służył do popełnienia tylko wykroczenia. W dodatku można orzec jedynie przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa. Służba Celna musi przekonać sąd, że przestępstwo popełnione było umyślnie, czyli że przemytnik miał zamiar przemycać towary przy pomocy samochodu.

Rzecz podlegająca przepadkowi powinna być jednoznacznie wskazana i konkretnie określona, a nie oznaczona tylko co do gatunku, rodzaju czy wielkości. Warto pamiętać jednak o tym, że nie orzeka się przepadku narzędzi służących do popełnienia przestępstwa, gdy byłoby to niewspółmierne do wagi tego czynu zabronionego. Taka sytuacja może mieć miejsce przy przemycie, wskutek którego uszczuplenie należności celnych nie jest znaczące w stosunku do wartości pojazdu.

Podstawa prawna

Art. 32 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j Dz.U. z 2007 nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Art. 230 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89, poz. 555 z późn. zm).

Czy inspektorzy celnicy mogą przejąć cudzą rzecz

@RY1@i02/2012/165/i02.2012.165.18300110e.815.jpg@RY2@

Sąd może orzec przepadek pojazdu, a także przemycanych towarów, jeżeli nie były własnością sprawcy. Właściciel straci swoją rzecz, jeżeli na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach przewidywał albo mógł przewidzieć, że kolega w pożyczonym samochodzie będzie przemycał towary. Aby tego uniknąć, właściciel pojazdu powinien do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego w I instancji zgłosić swoją interwencję w sprawie. Po takim zgłoszeniu właściciel stanie się stroną postępowania i nabędzie uprawnienia w zakresie swojej interwencji. Oznacza, to, że będzie mógł w czasie postępowania sądowego wypowiadać się co do dowodów przedstawionych przez organy celne, składać wnioski dowodowe czy zadawać pytania świadkom i oskarżonemu. Jeżeli jednak bez swojej winy nie zgłosi interwencji w wyznaczonym terminie, a sąd orzeknie przepadek samochodu, jego właściciel będzie mógł dochodzić wartości zajętego auta w drodze powództwa przeciwko Skarbowi Państwa z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia wygasa, jeżeli powództwa nie wytoczono w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia, w którym powód dowiedział się o prawomocnym orzeczeniu przepadku przedmiotów, nie później jednak niż przed upływem 10 lat od daty uprawomocnienia się tego orzeczenia.

Podstawa prawna

Art. 119 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j Dz.U. z 2007 nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Czy można skarżyć do sądu zajęcie towaru

@RY1@i02/2012/165/i02.2012.165.18300110e.816.jpg@RY2@

Dokonując zajęcia towaru, celnicy muszą wydać postanowienie, które może być w każdym czasie uchylone lub zmienione. W postanowieniu powinien zostać określony termin, do kiedy towary podlegają zajęciu. Na to postanowienie właściciel zajętych przedmiotów może złożyć zażalenie. Niestety zażalenie to nie może być przedmiotem skargi do sądu. Jeżeli celnicy skierują do sądu wniosek o orzeczenie przepadku, wówczas ich właściciel przed sądem będzie mógł bronić swojej własności.

Podstawa prawna

Art. 30 ust. 4 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z późn. zm.).

Czy można być obciążonym za zniszczenie towaru

@RY1@i02/2012/165/i02.2012.165.18300110e.817.jpg@RY2@

Jeśli sąd orzeknie przepadek kosmetyków, celnicy będą mogli je zniszczyć, wówczas gdy ich sprzedaż okaże się niemożliwa, znacznie utrudniona lub nieuzasadniona lub towary te nie odpowiadają warunkom dopuszczenia do obrotu określonym w przepisach odrębnych. Oznacza to, że celnicy nie będą mogli sprzedać kosmetyków, jeżeli nie spełniają one unijnych standardów, z tego względu towar z pewnością zostanie zniszczony. Zniszczenie towaru, zależnie od stanu faktycznego, przeprowadza sam organ celny lub powierza to zniszczenie wyspecjalizowanym jednostkom (podmiotom) zewnętrznym, które mogą przeprowadzić proces zniszczenia określonego towaru w sposób zgodny z innymi przepisami, w szczególności dotyczącymi ochrony środowiska. Jednak już koszty zniszczenia towaru lub likwidacji w inny sposób, jak również koszty związane z jego przechowywaniem ponoszą solidarnie osoba, na której ciążą obowiązki wynikające z przepisów prawa celnego, oraz każda inna osoba, w której posiadaniu znajdował się towar bezpośrednio przed jego zajęciem, jeżeli kwota tych kosztów przekracza równowartość 10 euro. To, że dane osoby odpowiadają solidarnie, oznacza, że celnicy mogą żądać uiszczenia kosztów od każdej z tych osób, a zapłata przez jedną z nich zwalnia pozostałych z konieczności wypełnienia tego obowiązku. Osoba, która pokryje koszty zniszczenia towarów, może następnie dochodzić zwrotu zapłaconych sum od innych zobowiązanych osób. W przedmiocie kosztów organ celny wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie.

Podstawa prawna

Art. 31 ust. ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z późn. zm.).

Czy brak pełnomocnika wstrzyma sprawę

@RY1@i02/2012/165/i02.2012.165.18300110e.818.jpg@RY2@

Sąd orzeka o przepadku towaru na wniosek organu celnego. Do wniosku funkcjonariusze zobowiązani są dołączyć protokół o obowiązku wskazania w Polsce pełnomocnika do doręczeń oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku, jeżeli protokół taki został sporządzony. Nieustanowienie pełnomocnika nie jest przeszkodzą dla toczącego się postępowania. W takim przypadku, jeżeli właściciel towarów, który mieszka za granicą, nie ustanowi pełnomocnika do prowadzenie sprawy ani też nie wskaże pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Polsce, przeznaczone dla niego pisma sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Jeżeli natomiast zagraniczna firma powierzy prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi zamieszkałemu w Polsce, który nie może być pełnomocnikiem procesowym (np. agentowi celnemu), jego ustanowienie uważa się za wskazanie pełnomocnika do doręczeń.

Podstawa prawna

Art. 610² ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm).

Paulina Bąk

paulina.bak@infor.pl