Kiedy wojewoda nada cudzoziemcowi obywatelstwo polskie

Obowiązująca ustawa z 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim przewiduje jedynie dwa przypadki, kiedy wojewoda może uznać cudzoziemca za obywatela polskiego. Pierwszy dotyczy bezpaństwowca, który mieszka w Polsce co najmniej pięć lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się. Drugi przypadek dotyczy małżonka obywatela polskiego pozostającego w związku małżeńskim co najmniej trzy lata i posiadającego zezwolenie na osiedlenie się w Polsce. Od 15 sierpnia 2012 r. uzyskanie obywatelstwa polskiego będzie jednak prostsze. 14 lutego 2012 r. w Dzienniku Ustaw została opublikowana nowa ustawa o obywatelstwie polskim. Zawarte w niej przepisy wprowadzają szeroki katalog przypadków, w których wojewoda musi uznawać cudzoziemców za obywateli polskich.

Bezuznaniowa decyzja

O obywatelstwo polskie będą mogli ubiegać się cudzoziemcy, którzy w toku długoletniego pobytu w Polsce zintegrowali się ze społeczeństwem polskim, znają język polski, mają zapewnione mieszkanie i źródła utrzymania, respektują polski porządek prawny oraz nie stanowią zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa. Obywatelstwo polskie będą mogli nabyć również cudzoziemcy, dla których ułatwienia w jego nabyciu zaleca europejska konwencja o obywatelstwie. Są to: uchodźcy, osoby bez obywatelstwa, dzieci obywateli polskich oraz małżonkowie obywateli polskich. Przykładowo zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 nowej ustawy o obywatelstwie za obywatela polskiego uznaje się cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Polski co najmniej 2 lata na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, które uzyskał w związku z posiadaniem statusu uchodźcy nadanego w naszym kraju.

Uznanie cudzoziemca za obywatela polskiego będzie następować na jego wniosek. Takie pismo będzie musiało zawierać m.in. jego dane, adres zamieszkania, informacje o źródłach utrzymania i zajmowanym lokalu. W przypadku osób małoletnich uznanie za obywatela polskiego będzie następowało na wniosek ich przedstawicieli ustawowych. Nowe przepisy zapewniają jednolite traktowanie cudzoziemców ubiegających się o uznanie za obywatela polskiego. Likwidują element uznaniowości wojewody w prowadzonym postępowaniu.

Wątpliwości prezydenta

Nowe przepisy mają wejść w życie 15 sierpnia 2012 r. To odległy okres, zważywszy na to, że sama ustawa została uchwalona przez Sejm 2 kwietnia 2009 r. Opóźnienie we wdrożeniu nowego prawa było spowodowane wnioskiem prezydenta Kaczyńskiego o zbadanie konstytucyjności art. 30 ustawy zawierającego katalog przypadków, w których wojewoda uznaje obywatelstwo polskie. Zdaniem prezydenta była to zbyt duża ingerencja w jego konstytucyjne kompetencje do nadawania obywatelstwa. Innego zdania była większość sędziów TK. W wyroku z 18 stycznia 2012 r. podkreślili oni m.in., że sposób uregulowania instytucji uznania za obywatela w ustawie z 2009 r. jest przejawem otwartej wizji obywatelstwa polskiego (sygn. akt Kp 5/09)

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 30 - 37 ustawy z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r., poz. 161).