Gmina nie może dofinansowywać odbierania ścieków

Zbiorowym odprowadzaniem ścieków nie jest oczyszczanie ścieków dowożonych do oczyszczalni. Dlatego rada gminy nie może uchwalać dopłat do usług związanych z odbieraniem ścieków od mieszkańców, nawet gdyby było to ekonomicznie uzasadnione.

Rada gminy R. podjęła uchwałę w sprawie zatwierdzenia taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków na 2012 r. W par. 3 ust. 3 ustaliła dopłatę do 1 m sześc. ścieków odebranych od mieszkańców gminy przez Gminny Zakład Komunalny w R. w wysokości 10,48 za 1 m sześc.

Uchwała trafiła do wojewody łódzkiego, który wszczął postępowanie nadzorcze. Przewodniczący rady gminy R. złożył wyjaśnienia, twierdząc, że rada ma możliwość stosowania takich dopłat. Potwierdzeniem tego jest treść art. 24 ust. 6 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 z późn. zm.; dalej: ustawa). Wskazał też, że takie rozwiązanie jest społecznie i ekonomicznie uzasadnione.

Wojewoda nie przychylił się do tej argumentacji i stwierdził nieważność par. 3 ust. 3 uchwały.

Zakwestionowana regulacja w sposób istotny narusza prawo, a w szczególności art. 24 ust. 6 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem rada gminy może podjąć uchwałę o dopłacie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Odbiorcą usług kanalizacyjnych jest osoba, której nieruchomość została przyłączona do sieci. Z kolei siecią są przewody kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi są odprowadzane ścieki będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Zbiorowe odprowadzanie ścieków to działalność polegająca na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków, prowadzona przez to przedsiębiorstwo (art. 2 pkt 7 i 20 ustawy). Zbiorowym odprowadzaniem ścieków nie jest oczyszczanie ścieków dowożonych do oczyszczalni. Tym samym rada gminy nie może zatwierdzić taryfy na ścieki dowożone do oczyszczalni. W powyższej sytuacji nie można uznać, że na podstawie art. 24 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków rada gminy R. mogła ustanowić dopłatę do 1 m sześc. ścieków odebranych od mieszkańców gminy przez zakład komunalny.

Wojewoda przypomniał, że nadzór nad działalnością gminy sprawowany jest wyłącznie na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Nie jest sprawowany natomiast na podstawie kryteriów celowości (np. społecznie i ekonomicznie uzasadnionego interesu we wprowadzeniu danego rozwiązania). W sytuacji, w której dojdzie do istotnego naruszenia prawa, organ nadzoru jest zobowiązany, zgodnie z dyspozycją art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, orzec o nieważności uchwały w całości lub w części.

wojewody łódzkiego z 2 stycznia 2012 r., znak PNK - I.4131.1238.2011.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/032/i02.2012.032.08800080a.802.jpg@RY2@

Izabela Kulińska, radca prawny z Warszawy

Przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie zobowiązują rady gminy do podjęcia uchwały o dopłacie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Podjęcie takiej uchwały jest więc fakultatywne i uzależnione od możliwości finansowych jednostki samorządu i potrzeb lokalnej społeczności. Ustalając taką formę dofinansowania, samorządowcy powinni pamiętać, że taryfowe ceny i stawki opłat ustala się w taki sposób, aby na ich podstawie i na podstawie zakresu i rozmiaru świadczonych usług możliwe było obliczenie należności za korzystanie z tych usług (par. 4 ust. 3 rozporządzenia ministra budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków - Dz.U. z 2006 r. nr 127, poz. 886). W praktyce oznacza to, że gmina nie może ustalić np. dopłaty w wysokości 1 mln zł na rzecz miejscowej spółki wodociągowej bez wskazania podstaw umożliwiających ustalenie jej wielkości do metra sześciennego.