Rajca nie może być karany upomnieniem za nieobecność
Rada gminy nie została upoważniona do ustalania odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchylanie się przez radnego od uczestnictwa w jej sesjach. Jedyną sankcją możliwą do zastosowania jest potrącanie diety za nieuzasadnione dni nieobecności
Radny jest zobowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany. Tak wynika z art. 24 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.). Powstaje więc pytanie, jakie sankcje grożą radnemu za naruszenie tego obowiązku. Regulacja ustrojowa nie przewiduje bowiem żadnych konsekwencji. Lukę tę gminy próbują wypełnić w statucie. Problem w tym, że większość tych pomysłów jest niezgodna z prawem. Nie jest więc dopuszczalne ustalanie jakichkolwiek sankcji dyscyplinarnych wobec radnych, którzy uchylają się od aktywnego wypełniania swojego mandatu.
Pogląd powyższy potwierdza m.in. wyrok z 9 marca 2004 r. krakowskiego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II SA/Kr 3167/2003), w którym stwierdzono, że mandat radnego jest wolny od instrukcji wyborców. Tym bardziej jest niezależny od odpowiedzialności przed innymi radnymi oraz przewodniczącymi: rady i komisji. Rada nie ma podstawy do ustalania jakiejkolwiek formy odpowiedzialności dyscyplinarnej wobec rajców.
Z kolei WSA w Kielcach stwierdził w orzeczeniu z 8 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Ke 455/13) nieważność zapisu statutu przewidującego możliwość podania przez przewodniczącego rady do publicznej wiadomości faktu nieusprawiedliwionej nieobecności radnego na 3 kolejnych posiedzeniach tego gremium. Zdaniem sądu skoro w trakcie trwania kadencji wyborcy nie mają wpływu na sposób wykonywania mandatu radnego, to brakuje podstaw do stosowania wobec niego środków dyscyplinujących za niewykonywanie obowiązku uczestniczenia w pracach rady.
W innym orzeczeniu kielecki sąd administracyjny wykluczył możliwość ustalania w statucie gminy możliwości karania radnego upomnieniem za absencję w posiedzeniach rady lub komisji (wyrok z 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 449/13). W ocenie tego sądu brak jest bowiem przepisów rangi ustawowej, które uprawniałyby radę gminy do wydania aktów wykonawczych do art. 23 ust. 1 u.s.g., uszczegóławiających określone w tym artykule obowiązki radnych, oraz przewidujących karę za ich nieprzestrzeganie.
Rada gminy nie może także powołać żadnej jednostki organizacyjnej do orzekania o odpowiedzialności radnych za naruszenie ich obowiązków, w tym w szczególności sądów koleżeńskich lub sądów honorowych (wyrok NSA, Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z 15 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 171/01).
Nieuzasadnione nieobecności radnego na obradach rady gminy nie są jednak całkowicie bezkarne. Dozwolone są sankcje finansowe. Nie ma ustawowych przeciwwskazań, aby uchylanie się przez radnego od obowiązków miało wpływ na jego diety (por. rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody lubuskiego z 27 czerwca 2012 r., znak: NK-I.4131.198.2012.ABej).
Ważne
Radny, który nie uczestniczy w posiedzeniach komisji, może być odwołany z jej składu
Leszek Jaworski
Podstawa prawna
Art. 24 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu