Podstawą oceny pracy naukowca mogą być anonimowe ankiety

Anonimowe ankiety przesyłane przez studentów, w których wyrażają swoje opinie w zakresie wypełniania przez nauczyciela akademickiego obowiązków dydaktycznych, stanowią ocenę, o której mowa w art. 132 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Z przepisu tego wynika, że przy dokonywaniu oceny nauczyciela akademickiego w zakresie wypełniania przez niego obowiązków dydaktycznych uwzględnia się ocenę przedstawianą przez studentów i doktorantów, po zakończeniu każdego cyklu zajęć dydaktycznych. Zasady jej dokonywania i sposób wykorzystania określa statut uczelni.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi wyrażonym w wyroku z 6 marca 2013 r. (sygn. akt III APa 5/2013, LexPolonica nr 5185028) celem ankiet wypełnianych przez studentów jest m.in. zapewnienie przez ustawodawcę władzom uczelni prawa do doboru najlepszej merytorycznie kadry. Anonimowość tych ankiet gwarantuje swobodę wypowiedzi studentów, a tym samym pozwala na dokonanie przez władze uczelni obiektywnej i wszechstronnej oceny pracy nauczycieli akademickich. Niejawne wyrażanie opinii, oczywiście według ustalonych zasad i pod kontrolą kompetentnych podmiotów, jest jednym z osiągnięć demokracji. Dobro, jakim jest ochrona dobra osobistego, musi ustąpić zasadom państwa demokratycznego. Podobnie priorytet ustawodawca przyznał demokratycznemu zarządzaniu uczelnią.

Każdy pracownik naukowy podlega cyklicznej ocenie w zakresie wykonywanych obowiązków oraz przestrzegania prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także prawa własności przemysłowej. Powinna być ona przeprowadzana nie rzadziej niż raz na cztery lata, zgodnie z zasadami i trybem ustalonym w statucie.

Statut uczelni wyższej może przewidzieć, że w przypadku negatywnej oceny po roku będzie przeprowadzona dodatkowa (druga) ocena okresowa. Regulacje tego rodzaju są zawarte w większości statutów uczelni wyższych w Polsce (wyrok SN z 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt: II PK 338/2012, LexPolonica nr 7521463).

Ocena merytoryczna nauczyciela akademickiego powinna dotyczyć przede wszystkim jego dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego, mającego znaczenie dla uczelni, w której jest zatrudniony. Szczegółowej analizie podlega m.in. jakość prowadzonych zajęć dydaktycznych.

Komisja dokonuje oceny na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz pisemnej opinii jego bezpośredniego przełożonego. W postępowaniu tym dokumenty może także składać sam zainteresowany. Statut uczelni może również przewidywać tryb, który umożliwi nauczycielowi składanie ustnych wyjaśnień przed powyższym organem.

Ocena komisji wraz z pisemnym uzasadnieniem jest przedstawiana ocenianemu, jego bezpośredniemu przełożonemu w rozumieniu regulaminu wydziału oraz dziekanowi i kierownikowi jednostki wewnętrznej wydziału, w której dany nauczyciel akademicki jest zatrudniony.

Od oceny komisji oceniającej służy odwołanie do odwoławczej komisji oceniającej. Zainteresowany powinien być pouczony o możliwości i terminie wniesienia odwołania. Komisja II instancji powinna rozpoznać sprawę w oznaczonym czasie od daty otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy. Może ona utrzymać zaskarżoną ocenę w mocy albo zmienić ją na korzyść odwołującego się. Rozstrzygnięcia odwoławczej komisji oceniającej są ostateczne.

Rektor może rozwiązać za wypowiedzeniem stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania przez niego dwóch kolejnych ocen negatywnych.

WAŻNE

Jeżeli w wyniku wprowadzonego systemu ankietowania nauczyciel akademicki poniesie szkodę, może on wystąpić z określonymi roszczeniami wobec uczelni

Co powinien zawierać statut

● Zasady wyboru i zakres działania komisji oceniających (np. uczelniana, wydziałowa, biblioteczna) i komisji odwoławczych.

● Kryteria dokonywanych ocen nauczycieli akademickich.

● Zasady badania formalnego dorobku naukowego, dydaktycznego i administracyjnego nauczycieli akademickich, w tym reguł przyznawania punktów, stosowania przeliczników i algorytmów.

● Reguły przeprowadzania szczegółowej oceny nauczyciela akademickiego dokonywanej przez studentów i doktorantów, po zakończeniu cyklu zajęć dydaktycznych.

● Częstotliwości przeprowadzanych ocen.

● Skutki okresowej oceny.

● Możliwość zasięgania opinii ekspertów spoza uczelni.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 124 ust. 1 pkt 3, art. 132 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.).