Zakład nie będzie mógł odmówić wpisu do rejestru

Rzecznik praw obywatelskich wystąpił do ministra pracy o zmianę przepisów, która rozszerzy uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) związane z umieszczaniem pracowników w ewidencji osób wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W myśl przepisów ustawy o emeryturach pomostowych (z 19 grudnia 2008 r., Dz.U. nr 237, poz. 1656 ze zm.) zatrudniony, za którego pracodawca ma obowiązek odprowadzać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, a który nie zostanie umieszczony w tym rejestrze, ma prawo wnieść skargę do PIP. Jej organy są uprawnione do nakazania firmie wpisania pracownika do ewidencji, wykreślenia go z niej oraz do sporządzenia korekty wpisu.

RPO przypomniał o uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt I OPS 4/12). NSA wskazał w niej, że o nabyciu prawa do emerytury pomostowej rozstrzyga organ rentowy lub sąd. To one ustalają, czy pracownik spełnił warunek jej otrzymania, którym jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. NSA stwierdził, że prawo do emerytury pomostowej zależy od tego, czy zatrudniony przepracował wymagany okres, a nie od tego, czy był umieszczony w specjalnej ewidencji. Uznał też, że o nabyciu prawa do emerytury pomostowej nie może rozstrzygać sam wpis ani decyzja administracyjna organów PIP.

Zdaniem sądu inspekcja może nakazywać pracodawcy wpis do ewidencji tylko wtedy, gdy stwierdzi jego brak w czasie kontroli, a między zatrudniającym a zatrudnionym nie istnieje spór co do tego. Decyzja wydawana przez organy Inspekcji Pracy ma bowiem wyłącznie charakter porządkujący.

Karolina Topolska

karolina.topolska@infor.pl